Διατροφή

Γλυκοπατάτα και πατάτα: H διαφορά στις θερμίδες και στον γλυκαιμικό δείκτη

Γλυκοπατάτα και πατάτα: H διαφορά στις θερμίδες και στον γλυκαιμικό δείκτη

Είναι οι πατάτες τόσο παχυντικές και «βλαβερές» για την υγεία μας, ώστε να έχουν ενοχοποιηθεί για το ότι παχαίνουν; Ως γνωστόν αυτό που ίσως ευθύνεται για αυτό είναι πως αποτελούν έναν υδατάνθρακα, ο οποίος όμως αλλάζει (παχυντικός ή όχι) ανάλογα με την ποσότητα και τον τρόπο μαγειρέματος. Ενώ όσον αφορά στις γλυκοπατάτες ακούμε κυρίως πόσο υγιεινές ειναι και θρεπτικές. Γιατί όμως υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση;

Παρόλο που μοιράζονται το ίδιο όνομα, στην βοτανολογία οι πατάτες και οι γλυκοπατάτες ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία.

Οι μεν πατάτες ανήκουν στα στρυχνοειδή, ετήσια ή διετή θαμνώδη φυτά στα οποία επίσης ανήκουν οι μελιτζάνες, οι πιπεριές και οι ντομάτες. Οι δε γλυκοπατάτες ανήκουν στα περιπλοκοειδή πολυετή θαμνώδη φυτά στο οποία ανήκουν κυρίως μη βρώσιμα λουλούδια και βότανα με φαρμακευτικές ιδιότητες.

Ας δούμε λοιπόν αν και πόσο ουσιαστικές θρεπτικές διαφορές έχουν οι δύο αυτές τροφές.

Και οι δύο αυτές τροφές, αν μαγειρευτούν με τον ίδιο τρόπο, προσφέρουν παραπλήσιο αριθμό θερμίδων ανά 100 γραμμάρια.

Βράζοντάς τες λαμβάνουμε περίπου 100 και 112 kcal / 100 gr, αντίστοιχα. Οι πατάτες έχουν ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεΐνης 4.3 gr, ενώ οι γλυκοπατάτες αποδίδουν 2.3 gr. Έχουν ίδιο ποσοστό λιπαρών 0.2 gr, ενώ οι γλυκοπατάτες έχουν ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό φυτικών ινών 4.6 gr έναντι 3.2. Καθότι, όπως αναφέραμε και παραπάνω, οι δύο αυτές τροφές ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία στην βοτανολογία, είναι πλούσιες σε διαφορετικά θρεπτικά συστατικά (βιταμίνες και μέταλλα).

Συγκεκριμένα:

Οι Γλυκοπατάτες είναι πλουσιότερες στα παρακάτω θρεπτικά στοιχεία:

  1. Β Καροτίνη
  2. Βιταμίνη Α
  3. Μαγγάνιο

Οι Πατάτες είναι πλουσιότερες στα παρακάτω θρεπτικά στοιχεία:

  1. Μαγνήσιο
  2. Βιταμίνη Β6
  3. Φυλλικό οξύ
  4. Κάλιο

Η σημαντική ωστόσο διαφορά τους εντοπίζεται στο ποσοστό υδατανθράκων που προσδίδουν με αυτό στις πατάτες να είναι περίπου 36.6 gr ενώ, στις γλυκοπατάτες 23.6 gr.

Εμβαθύνοντας λίγο περισσότερο στο κομμάτι των υδατανθράκων αυτών των τροφών, διαπιστώνουμε ότι οι γλυκοπατάτες έχουν χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη με τις γλυκοπατάτες να έχουν από 44 έως και 94 (ανάλογα τον τρόπο μαγειρέματος) και τις πατάτες να έχουν από 70 μέχρι και 112.

Τι όμως είναι ο γλυκαιμικός δείκτης; Σε τι μας χρησιμεύει ο υπολογισμός του;

Ο γλυκαιμικός δείκτης (ΓΔ-GI) είναι μία αριθμητική τιμή που αποδίδεται σε υδατανθρακούχα τρόφιμα η οποία αποτυπώνει το κατά πόσο το τρόφιμο αυτό αυξάνει την γλυκόζη του αίματος. Όσο πιο μικρός είναι ο δείκτης του τροφίμου, τόσο πιο αργά αυξάνεται η γλυκόζη στο αίμα, σημαντικότατο κριτήριο για άτομα που πάσχουν από ζαχαρώδη διαβήτη. Επιπλέον, ο χαμηλός ΓΔ οδηγεί στο αίσθημα του κορεσμού για περισσότερο χρονικό διάστημα και στη μείωση της έντονης επιθυμίας για κατανάλωση γλυκών. Τέλος, όσο πιο μικρός είναι ο ΓΔ, τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται να ολοκληρωθεί η πέψη της συγκεκριμένης τροφής.

Ο διαχωρισμός στα επίπεδα ΓΔ αποτυπώνεται ως εξής:

  • Χαμηλός (<55)
  • Μέτριος (56-69)
  • Υψηλός (>70)

Να τονίσουμε, όμως, ότι ο γλυκαιμικός δείκτης υπολογίζει μόνο την ποιότητα των υδατανθράκων και όχι την ποσότητα. Άρα εύκολα συμπεραίνουμε ότι καταναλώνοντας 100 gr γλυκοπατάτας έναντι 50 gr πατάτας θα ανεβάσουμε τελικά την γλυκόζη στο αίμα περισσότερο.

Για να μπορέσει να γίνει ορθότερος υπολογισμός της γλυκόζης στο αίμα έχει δημιουργηθεί ο τύπος Γλυκαιμικό φορτίο (ΓΦ), ο οποίος προκύπτει πολλαπλασιάζοντας τα γραμμάρια υδατανθράκων σε ένα φαγητό με αριθμό ΓΔ του φαγητού, και στη συνέχεια το διαιρώντας το με το 100.

O διαχωρισμός στα επίπεδα ΓΦ αποτυπώνεται ως εξής:

  • Χαμηλό (<10)
  • Μέτριο (11-19)
  • Υψηλό (<20)

Παράγοντες που επηρεάζουν τον γλυκαιμικό δείκτη

Ο γλυκαιμικός δείκτης επηρεάζεται από μια ποικιλία παραγόντων:

1. Το επίπεδο ωρίμανσης της τροφής. Όσο πιο ώριμο είναι ένα φρούτο ή λαχανικό, τόσο πιο υψηλός είναι και ο ΓΔ του και τόσο πιο γρήγορα πραγματοποιείται η πέψη του. π.χ. Υπερώριμες μπανάνες έναντι άγουρων.

2. Η διάρκεια μαγειρέματος. Όσο περισσότερο διαρκεί το μαγείρεμα της τροφής, τόσο πιο πολύ αυξάνεται o ΓΔ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ΓΔ των ζυμαρικών, ο οποίος αυξάνεται ανάλογα με το χρόνο βρασμού.

3. Ο βαθμός επεξεργασίας και πολτοποίησης των τροφίμων. Όσο πιο επεξεργασμένο ή πολτοποιημένο είναι ένα τρόφιμο, τόσο πιο υψηλό ΓΔ εμφανίζει.

4. Η περιεκτικότητα ενός τροφίμου σε φυτικές ίνες επηρεάζει με τη σειρά της τον ΓΔ. Όσο περισσότερες φυτικές ίνες έχει ένα τρόφιμο, τόσο πιο χαμηλός είναι ο ΓΔ. Γι’ αυτό το άσπρο ψωμί και τα άσπρα μακαρόνια έχουν υψηλότερο ΓΔ σε σύγκριση με τα προϊόντα ολικής άλεσης.

5. Ο χρόνος πέψης που απαιτείται. Για παράδειγμα η πέψη ενός γκρέιπφρουτ διαρκεί περισσότερο απ’ ότι ο χυμός του γρέιπφρουτ. Για το λόγο αυτό, καθώς και διότι καταναλώνοντας ολόκληρο το φρούτο λαμβάνουμε πολύ περισσότερες φυτικές ίνες, το γκρέιπφρουτ έχει χαμηλό ΓΔ, ενώ, ο χυμός του φρούτου έχει υψηλό ΓΔ.

Κλείνοντας διαπιστώνουμε αφενός ότι οι διαφορές μεταξύ πατάτας και γλυκοπατάτας είναι μικρές και στο πλαίσιο μίας ισορροπημένες διατροφής θα πρέπει να υπάρχουν συχνά και οι δύο αυτές τροφές, μαγειρεμένες με υγιεινό τρόπο, ενώ λιγότερο συχνά τηγανιτές που αποτελούν τον πλέον ανθυγιεινό τρόπο κατανάλωσης τους. Αφετέρου, για άτομα που πάσχουν από ζαχαρώδη διαβήτη ο γλυκαιμικός δείκτης καθώς και το γλυκαιμικό φορτίο αποτελούν πολύ σημαντικά κριτήρια επιλογής τροφών.

Διατροφή

08.12.2021

Δαμάσκηνα: Οφέλη και πιθανές παρενέργειες στην υγεία

Τα δαμάσκηνα είναι εξαιρετικά θρεπτικά, με ποικίλα οφέλη για την υγεία. Περιέχουν πολλές βιταμίνες και μέταλλα, εκτός από φυτικές ίνες και αντιοξειδωτικά, που μπορεί να βοηθήσουν στην μείωση του κινδύνου αρκετών χρόνιων ασθενειών. Μπορείτε να καταναλώνετε δαμάσκηνα φρέσκα, ή αποξηραμένα. Τα αποξηραμένα δαμάσκηνα είναι γνωστά για τη βελτίωση πολλών παθήσεων υγείας, όπως: -η δυσκοιλιότητα και, […]

08.12.2021

«Σύνδρομο νεκρών γλουτών»: Τι είναι και πως αντιμετωπίζεται

Εάν είστε μονίμως καθηλωμένοι σε ένα γραφείο ή θρονιασμένοι σε έναν καναπέ, τότε καλύτερα να μάθετε περισσότερα για το σύνδρομο που στην ιατρική ορολογία περιγράφεται σαν «γλουτιαία αμνησία». Πολλοί θα το χαρακτηρίσουν- και σωστά- ως μία  από τις “παρενέργειες” της πανδημίας που μας κρατά σχεδόν ακίνητους, με τον φόβο ριζωμένο μέσα μας, μήπως βρεθούμε διασωληνωμένοι.  […]

Θα μπορούσε μια καλύτερη διατροφή να βελτιώσει την ψυχική υγεία;
07.12.2021

Θα μπορούσε μια καλύτερη διατροφή να βελτιώσει την ψυχική υγεία;

Πρέπει να τρώτε μήλα πριν τον ύπνο;
06.12.2021

Πρέπει να τρώτε μήλα πριν τον ύπνο;

Απώλεια μυϊκής μάζας στους ηλικιωμένους: Ποια διατροφή προστατεύει;
06.12.2021

Απώλεια μυϊκής μάζας στους ηλικιωμένους: Ποια διατροφή προστατεύει;

Reverse washing: Η νέα τάση στο λούσιμο;
03.12.2021

Reverse washing: Η νέα τάση στο λούσιμο;

Τα λάθη που κάνετε στη βραδινή ρουτίνα ομορφιάς και “γερνάνε” το δέρμα
03.12.2021

Τα λάθη που κάνετε στη βραδινή ρουτίνα ομορφιάς και “γερνάνε” το δέρμα

Η προσθήκη γαλακτοκομικών στη διατροφή σχετίζεται με λιγότερες πτώσεις και κατάγματα στους ηλικιωμένους
03.12.2021

Η προσθήκη γαλακτοκομικών στη διατροφή σχετίζεται με λιγότερες πτώσεις και κατάγματα στους ηλικιωμένους

Η φρουκτόζη οδηγεί σε παραπανίσιες θερμίδες
02.12.2021

Η φρουκτόζη οδηγεί σε παραπανίσιες θερμίδες

Στυτική δυσλειτουργία: Ο ρόλος της διατροφής στη φυσική της πρόληψη
01.12.2021

Στυτική δυσλειτουργία: Ο ρόλος της διατροφής στη φυσική της πρόληψη

Δημοφιλή

Υγεία & πολιτική
1

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων

Φυσική Κατάσταση
2

Μεγάλος διαγωνισμός του ygeianews.gr για να είσαστε σε «φόρμα» εν μέσω καραντίνας!

Φάρμακα
3

ΕΜΑ: Εγκρίθηκε το πρώτο φάρμακο για διασωληνωμένους με λοίμωξη COVID-19

Παιδί
4

Πότε και με ποια εμβόλια θα ξεκινήσει ο εμβολιασμός των παιδιών

Περισσότερα

08.12.2021

Ε.Σ.Α.μεΑ.: Ανοιχτή επιστολή στον πρωθυπουργό για την πρόσβαση των ανασφάλιστων σε φάρμακα και θεραπείες

Με τον υπουργό Επικρατείας Γ. Γεραπετρίτη είχε συνάντηση ο πρόεδρος της ΕΣΑμεΑ Ιωάννης Βαρδακαστάνης, για το «καυτό» ζήτημα που έχει προκύψει με τους ανασφάλιστους πολίτες με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις.. Ο κ. Βαρδακαστάνης παρέδωσε υπόμνημα στον υπουργό ενημερώνοντάς τον το άρθρο 38 του Ν.4865/2021 είναι βέβαιο ότι θα αυξήσει τη νοσηρότητα του COVID – 19, τις επιπλοκές, […]

08.12.2021

Clinical Research Conference 2021: «Οι κλινικές μελέτες μετά την πανδημία»

Παρά την πανδημία, η έγκριση νέων κλινικών μελετών στη χώρα μας συνεχίζει να βελτιώνεται, αντανακλώντας την αναπτυξιακή ώθηση που έχει δώσει το μέτρο του συμψηφισμού των δαπανών για έρευνα με την αυτόματη επιστροφή (clawback), αλλά και την ευρύτερη βελτίωση του οικονομικού κλίματος στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι εγγενείς αδυναμίες, όπως είναι η γραφειοκρατία και οι καθυστερήσεις, παραμένουν και έχουν επιδεινωθεί […]

Το Άσυλο Ανιάτων ενισχύεται με δωρεά από το “Όλοι Μαζί Μπορούμε”
08.12.2021

Το Άσυλο Ανιάτων ενισχύεται με δωρεά από το “Όλοι Μαζί Μπορούμε”

ΥΓΕΙΑ: Ανανέωση του χορηγικού προγράμματος στήριξης της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής για μια ακόμη τετραετία
08.12.2021

ΥΓΕΙΑ: Ανανέωση του χορηγικού προγράμματος στήριξης της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής για μια ακόμη τετραετία

Εργαστηριακοί Ιατροί Medisyn προς Πλεύρη: Να καταργηθεί άμεσα το clawback
08.12.2021

Εργαστηριακοί Ιατροί Medisyn προς Πλεύρη: Να καταργηθεί άμεσα το clawback

Γεωγραφική κατανομή: 1.783 κρούσματα στην Αττική – 935 στη Θεσσαλονίκη
08.12.2021

Γεωγραφική κατανομή: 1.783 κρούσματα στην Αττική – 935 στη Θεσσαλονίκη

Η Ελλάδα πρέπει να βελτιώσει την ετοιμότητά της στον τομέα της δευτερογενούς χρήσης δεδομένων υγείας
08.12.2021

Η Ελλάδα πρέπει να βελτιώσει την ετοιμότητά της στον τομέα της δευτερογενούς χρήσης δεδομένων υγείας

COVID-19: 5.899 νέα κρούσματα – 709 διασωληνωμένοι – 81 νέοι θάνατοι
08.12.2021

COVID-19: 5.899 νέα κρούσματα – 709 διασωληνωμένοι – 81 νέοι θάνατοι

Τραυματιοφορείς: Πανελλαδική κινητοποίηση την Πέμπτη για τις «τρομακτικές» ελλείψεις προσωπικού
08.12.2021

Τραυματιοφορείς: Πανελλαδική κινητοποίηση την Πέμπτη για τις «τρομακτικές» ελλείψεις προσωπικού

Πιστοποιητικό νόσησης: Εισήγηση να διαρκεί μόνο 3 μήνες
08.12.2021

Πιστοποιητικό νόσησης: Εισήγηση να διαρκεί μόνο 3 μήνες