Διατροφή

Γλυκοπατάτα και πατάτα: H διαφορά στις θερμίδες και στον γλυκαιμικό δείκτη

Γλυκοπατάτα και πατάτα: H διαφορά στις θερμίδες και στον γλυκαιμικό δείκτη

Είναι οι πατάτες τόσο παχυντικές και «βλαβερές» για την υγεία μας, ώστε να έχουν ενοχοποιηθεί για το ότι παχαίνουν; Ως γνωστόν αυτό που ίσως ευθύνεται για αυτό είναι πως αποτελούν έναν υδατάνθρακα, ο οποίος όμως αλλάζει (παχυντικός ή όχι) ανάλογα με την ποσότητα και τον τρόπο μαγειρέματος. Ενώ όσον αφορά στις γλυκοπατάτες ακούμε κυρίως πόσο υγιεινές ειναι και θρεπτικές. Γιατί όμως υπάρχει αυτή η διαφοροποίηση;

Παρόλο που μοιράζονται το ίδιο όνομα, στην βοτανολογία οι πατάτες και οι γλυκοπατάτες ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία.

Οι μεν πατάτες ανήκουν στα στρυχνοειδή, ετήσια ή διετή θαμνώδη φυτά στα οποία επίσης ανήκουν οι μελιτζάνες, οι πιπεριές και οι ντομάτες. Οι δε γλυκοπατάτες ανήκουν στα περιπλοκοειδή πολυετή θαμνώδη φυτά στο οποία ανήκουν κυρίως μη βρώσιμα λουλούδια και βότανα με φαρμακευτικές ιδιότητες.

Ας δούμε λοιπόν αν και πόσο ουσιαστικές θρεπτικές διαφορές έχουν οι δύο αυτές τροφές.

Και οι δύο αυτές τροφές, αν μαγειρευτούν με τον ίδιο τρόπο, προσφέρουν παραπλήσιο αριθμό θερμίδων ανά 100 γραμμάρια.

Βράζοντάς τες λαμβάνουμε περίπου 100 και 112 kcal / 100 gr, αντίστοιχα. Οι πατάτες έχουν ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό πρωτεΐνης 4.3 gr, ενώ οι γλυκοπατάτες αποδίδουν 2.3 gr. Έχουν ίδιο ποσοστό λιπαρών 0.2 gr, ενώ οι γλυκοπατάτες έχουν ελαφρώς μεγαλύτερο ποσοστό φυτικών ινών 4.6 gr έναντι 3.2. Καθότι, όπως αναφέραμε και παραπάνω, οι δύο αυτές τροφές ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία στην βοτανολογία, είναι πλούσιες σε διαφορετικά θρεπτικά συστατικά (βιταμίνες και μέταλλα).

Συγκεκριμένα:

Οι Γλυκοπατάτες είναι πλουσιότερες στα παρακάτω θρεπτικά στοιχεία:

  1. Β Καροτίνη
  2. Βιταμίνη Α
  3. Μαγγάνιο

Οι Πατάτες είναι πλουσιότερες στα παρακάτω θρεπτικά στοιχεία:

  1. Μαγνήσιο
  2. Βιταμίνη Β6
  3. Φυλλικό οξύ
  4. Κάλιο

Η σημαντική ωστόσο διαφορά τους εντοπίζεται στο ποσοστό υδατανθράκων που προσδίδουν με αυτό στις πατάτες να είναι περίπου 36.6 gr ενώ, στις γλυκοπατάτες 23.6 gr.

Εμβαθύνοντας λίγο περισσότερο στο κομμάτι των υδατανθράκων αυτών των τροφών, διαπιστώνουμε ότι οι γλυκοπατάτες έχουν χαμηλότερο γλυκαιμικό δείκτη με τις γλυκοπατάτες να έχουν από 44 έως και 94 (ανάλογα τον τρόπο μαγειρέματος) και τις πατάτες να έχουν από 70 μέχρι και 112.

Τι όμως είναι ο γλυκαιμικός δείκτης; Σε τι μας χρησιμεύει ο υπολογισμός του;

Ο γλυκαιμικός δείκτης (ΓΔ-GI) είναι μία αριθμητική τιμή που αποδίδεται σε υδατανθρακούχα τρόφιμα η οποία αποτυπώνει το κατά πόσο το τρόφιμο αυτό αυξάνει την γλυκόζη του αίματος. Όσο πιο μικρός είναι ο δείκτης του τροφίμου, τόσο πιο αργά αυξάνεται η γλυκόζη στο αίμα, σημαντικότατο κριτήριο για άτομα που πάσχουν από ζαχαρώδη διαβήτη. Επιπλέον, ο χαμηλός ΓΔ οδηγεί στο αίσθημα του κορεσμού για περισσότερο χρονικό διάστημα και στη μείωση της έντονης επιθυμίας για κατανάλωση γλυκών. Τέλος, όσο πιο μικρός είναι ο ΓΔ, τόσο περισσότερο χρόνο χρειάζεται να ολοκληρωθεί η πέψη της συγκεκριμένης τροφής.

Ο διαχωρισμός στα επίπεδα ΓΔ αποτυπώνεται ως εξής:

  • Χαμηλός (<55)
  • Μέτριος (56-69)
  • Υψηλός (>70)

Να τονίσουμε, όμως, ότι ο γλυκαιμικός δείκτης υπολογίζει μόνο την ποιότητα των υδατανθράκων και όχι την ποσότητα. Άρα εύκολα συμπεραίνουμε ότι καταναλώνοντας 100 gr γλυκοπατάτας έναντι 50 gr πατάτας θα ανεβάσουμε τελικά την γλυκόζη στο αίμα περισσότερο.

Για να μπορέσει να γίνει ορθότερος υπολογισμός της γλυκόζης στο αίμα έχει δημιουργηθεί ο τύπος Γλυκαιμικό φορτίο (ΓΦ), ο οποίος προκύπτει πολλαπλασιάζοντας τα γραμμάρια υδατανθράκων σε ένα φαγητό με αριθμό ΓΔ του φαγητού, και στη συνέχεια το διαιρώντας το με το 100.

O διαχωρισμός στα επίπεδα ΓΦ αποτυπώνεται ως εξής:

  • Χαμηλό (<10)
  • Μέτριο (11-19)
  • Υψηλό (<20)

Παράγοντες που επηρεάζουν τον γλυκαιμικό δείκτη

Ο γλυκαιμικός δείκτης επηρεάζεται από μια ποικιλία παραγόντων:

1. Το επίπεδο ωρίμανσης της τροφής. Όσο πιο ώριμο είναι ένα φρούτο ή λαχανικό, τόσο πιο υψηλός είναι και ο ΓΔ του και τόσο πιο γρήγορα πραγματοποιείται η πέψη του. π.χ. Υπερώριμες μπανάνες έναντι άγουρων.

2. Η διάρκεια μαγειρέματος. Όσο περισσότερο διαρκεί το μαγείρεμα της τροφής, τόσο πιο πολύ αυξάνεται o ΓΔ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο ΓΔ των ζυμαρικών, ο οποίος αυξάνεται ανάλογα με το χρόνο βρασμού.

3. Ο βαθμός επεξεργασίας και πολτοποίησης των τροφίμων. Όσο πιο επεξεργασμένο ή πολτοποιημένο είναι ένα τρόφιμο, τόσο πιο υψηλό ΓΔ εμφανίζει.

4. Η περιεκτικότητα ενός τροφίμου σε φυτικές ίνες επηρεάζει με τη σειρά της τον ΓΔ. Όσο περισσότερες φυτικές ίνες έχει ένα τρόφιμο, τόσο πιο χαμηλός είναι ο ΓΔ. Γι’ αυτό το άσπρο ψωμί και τα άσπρα μακαρόνια έχουν υψηλότερο ΓΔ σε σύγκριση με τα προϊόντα ολικής άλεσης.

5. Ο χρόνος πέψης που απαιτείται. Για παράδειγμα η πέψη ενός γκρέιπφρουτ διαρκεί περισσότερο απ’ ότι ο χυμός του γρέιπφρουτ. Για το λόγο αυτό, καθώς και διότι καταναλώνοντας ολόκληρο το φρούτο λαμβάνουμε πολύ περισσότερες φυτικές ίνες, το γκρέιπφρουτ έχει χαμηλό ΓΔ, ενώ, ο χυμός του φρούτου έχει υψηλό ΓΔ.

Κλείνοντας διαπιστώνουμε αφενός ότι οι διαφορές μεταξύ πατάτας και γλυκοπατάτας είναι μικρές και στο πλαίσιο μίας ισορροπημένες διατροφής θα πρέπει να υπάρχουν συχνά και οι δύο αυτές τροφές, μαγειρεμένες με υγιεινό τρόπο, ενώ λιγότερο συχνά τηγανιτές που αποτελούν τον πλέον ανθυγιεινό τρόπο κατανάλωσης τους. Αφετέρου, για άτομα που πάσχουν από ζαχαρώδη διαβήτη ο γλυκαιμικός δείκτης καθώς και το γλυκαιμικό φορτίο αποτελούν πολύ σημαντικά κριτήρια επιλογής τροφών.

Διατροφή

20.11.2026

Το λάθος με το ελαιόλαδο που αλλοιώνει τη γεύση του χωρίς να το ξέρεις

Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προϊόντα της ελληνικής διατροφής. Παρότι βρίσκεται σχεδόν σε κάθε κουζίνα, αρκετοί το αποθηκεύουν με τρόπο που μπορεί να επηρεάσει τη γεύση, το άρωμα και τη διάρκεια ζωής του. Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι η διατήρησή του δίπλα στις εστίες μαγειρέματος ή σε διάφανο μπουκάλι που εκτίθεται καθημερινά […]

19.11.2026

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε

Οι τροφές που επιλέγουμε καθημερινά μπορούν να επηρεάσουν τα επίπεδα του ουρικού οξέος, γι’ αυτό και η σωστή διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο στη διαχείρισή του. Φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών και αρκετό νερό αποτελούν επιλογές που μπορούν να βοηθήσουν, ενώ ορισμένα κρέατα, ψάρια και αλκοολούχα ποτά χρειάζεται να περιορίζονται. Τα αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος στο […]

Ozempic: Οι δύο συνήθειες που βοηθούν να μην επιστρέψουν τα χαμένα κιλά
08.11.2026

Ozempic: Οι δύο συνήθειες που βοηθούν να μην επιστρέψουν τα χαμένα κιλά

Ανησυχία στο Ηράκλειο με τη μαζική δηλητηρίαση: Το μανιτάρι που τους «θέρισε»
07.11.2026

Ανησυχία στο Ηράκλειο με τη μαζική δηλητηρίαση: Το μανιτάρι που τους «θέρισε»

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ
04.11.2026

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη
03.11.2026

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη

Fractional laser: Η θεραπεία που «ξυπνά» ξανά το κολλαγόνο της επιδερμίδας
26.10.2026

Fractional laser: Η θεραπεία που «ξυπνά» ξανά το κολλαγόνο της επιδερμίδας

Μια χούφτα την ημέρα αρκεί: Οι ξηροί καρποί που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης
21.10.2026

Μια χούφτα την ημέρα αρκεί: Οι ξηροί καρποί που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης

Δείτε γιατί δεν πρέπει να βάζετε κατεψυγμένα μούρα απευθείας σε smoothies: Οι κίνδυνοι για την υγεία
20.10.2026

Δείτε γιατί δεν πρέπει να βάζετε κατεψυγμένα μούρα απευθείας σε smoothies: Οι κίνδυνοι για την υγεία

Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε σύμφωνα με διατροφολόγο
20.10.2026

Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε σύμφωνα με διατροφολόγο

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

20.11.2026

Το λάθος με το ελαιόλαδο που αλλοιώνει τη γεύση του χωρίς να το ξέρεις

Το ελαιόλαδο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα προϊόντα της ελληνικής διατροφής. Παρότι βρίσκεται σχεδόν σε κάθε κουζίνα, αρκετοί το αποθηκεύουν με τρόπο που μπορεί να επηρεάσει τη γεύση, το άρωμα και τη διάρκεια ζωής του. Ένα από τα συνηθέστερα λάθη είναι η διατήρησή του δίπλα στις εστίες μαγειρέματος ή σε διάφανο μπουκάλι που εκτίθεται καθημερινά […]

20.11.2026

Έχετε μικρή τρύπα μπροστά από το αυτί που υπάρχει από τη γέννηση; – Τι είναι

Ένα μικροσκοπικό άνοιγμα στο δέρμα, ακριβώς μπροστά από το πάνω μέρος του αυτιού, μπορεί να θυμίζει σημάδι από παλιό σκουλαρίκι ή ένα μικρό λακκάκι. Στην πραγματικότητα, ενδέχεται να πρόκειται για προωτιαίο συρίγγιο, μια συγγενή ανατομική ιδιαιτερότητα που συνήθως είναι ακίνδυνη, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει μόλυνση. Τι είναι και πώς δημιουργείται Το προωτιαίο […]

Μπορεί μια σχέση να επιβιώσει χωρίς καθόλου ερωτική συνεύρεση;
20.11.2026

Μπορεί μια σχέση να επιβιώσει χωρίς καθόλου ερωτική συνεύρεση;

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»
19.11.2026

C.Stodden: Παντρεύτηκε στα 16 της με 51χρονο ηθοποιό – «Μύριζε περίεργα»

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε
19.11.2026

Ουρικό οξύ: Τι να τρώτε και ποιες τροφές χρειάζεται να περιορίσετε

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί
19.11.2026

Υπνική παράλυση: Η τρομακτική διαταραχή ύπνου όπου το άτομο δεν μπορεί να κινηθεί

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!
19.11.2026

ΕΜΑ-FDA για εμβόλια Pfizer-Moderna κατά Covid: «Παράγουν επικίνδυνα συμπτώματα»!

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες
19.11.2026

Οι λόγοι που οι άνδρες πεθαίνουν νωρίτερα από τις γυναίκες

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα
19.11.2026

«Έξυπνο» οδοντικό νήμα μετρά τη γλυκόζη & εντοπίζει δείκτες φλεγμονής στα ούλα

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;
19.11.2026

Πόσο συχνά είναι φυσιολογικό να συνευρίσκονται ερωτικά τα ζευγάρια;