Πόσες φορές έχεις ξεκινήσει μια νέα δίαιτα με ενθουσιασμό για λίγες μέρες ή εβδομάδες, για να σταματήσεις στη συνέχεια και να επιστρέψεις στις παλιές σου συνήθειες; Φυσικά, δεν είσαι η μόνη.
Πολλοί είναι εκείνοι που αγωνίζονται να ακολουθήσουν ένα αυστηρό πλάνο διατροφής, ανεξάρτητα από το πόσο αισιόδοξοι είναι για τα πιθανά αποτελέσματα. Όμως η συχνή κατάληξη είναι η αποτυχία και υπάρχει λόγος που αυστηρές δίαιτες όπως η κετογονική, η Whole30 και άλλες, δεν λειτουργούν τελικά.
Όλα ξεκινούν από το μυαλό
Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν δίαιτες για να χάσουν βάρος. Η βιολογία παίζει τεράστιο ρόλο στην απώλεια βάρους και όλα ξεκινούν από τον εγκέφαλό μας. Σύμφωνα με τον Stephan Guyenet, Ph.D., ο εγκέφαλός μάς έχει μια ιδέα για το ποιο είναι το ιδανικό βάρος μας. Αποφασίζει, επίσης, το ιδανικό ποσοστό σωματικού λίπους και βοηθά στη ρύθμιση και των δύο αυτών παραγόντων, στέλνοντας συγκεκριμένες ποσότητες λεπτίνης στην κυκλοφορία του αίματος για τον έλεγχο των επιπέδων πείνας.
Πολλοί άνθρωποι χάνουν με επιτυχία βάρος στην αρχή μιας νέας δίαιτας, η οποία προκαλεί μείωση των επιπέδων λεπτίνης στο σώμα. Αυτό ουσιαστικά στέλνει ένα σήμα κινδύνου στον εγκέφαλό μας, που ανταποκρίνεται στέλνοντας περισσότερη λεπτίνη στο σώμα.
Η αυστηρή δίαιτα “λέει” στον εγκέφαλό μας ότι δεν παίρνουμε αρκετή τροφή και ότι πρέπει να φάμε το συντομότερο δυνατό. Έτσι, η επιθυμία για ζαχαρούχα και λιπαρά τρόφιμα αυξάνεται σε υψηλότερα επίπεδα από το κανονικό, γεγονός που μπορεί να κάνει την απώλεια βάρους ακόμα πιο δύσκολη από ό, τι πριν.
Η ψυχολογία παίζει ρόλο στη δίαιτα
Η κατανάλωση λιγότερων θερμίδων δεν αφορά μόνο τη φυσική μας κατάσταση. Υπάρχουν πολλές ψυχολογικές αλλαγές που συμβαίνουν όταν περιορίζουμε τις θερμίδες, από τις οποίες ο εγκέφαλος και το σώμα μας πρέπει να επιβιώσουν.
Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι μόλις κόψεις ένα συγκεκριμένο φαγητό από τη διατροφή σου, θα το λαχταράς έντονα όλη την ημέρα; Σύμφωνα με την Psychology Today, η απαγόρευση των τροφίμων έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει πραγματικά την κατανάλωση αυτών των ίδιων τροφίμων σε εκείνους που κάνουν διαίτα. Πάντα θέλουμε κάτι που δεν μπορούμε να έχουμε.
Ένας άλλος ψυχολογικός λόγος που η δίαιτα είναι δύσκολη είναι ότι το φαγητό είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο επιβίωσης για τους περισσότερους ανθρώπους. Το φαγητό μπορεί να είναι κοινωνικό, ρομαντικό, διασκεδαστικό και ευχάριστο. Όταν τρώμε κάτι νόστιμο, ο εγκέφαλός μας απελευθερώνει ντοπαμίνη, η οποία μας επιτρέπει να νιώσουμε ευχαρίστηση.
Ο εγκέφαλός μας θυμάται αυτές τις απελευθερώσεις ντοπαμίνης και μας υπενθυμίζει αυτές τις θετικές εμπειρίες όταν βρίσκεται η ευκαιρία. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο αντιδρά το ίδιο σου το σώμα, εκκρίνοντας στο στόμα σου σίελο, και μόνο στη σκέψη ενός κομματιού κέικ σοκολάτας – παρόλο που δεν τρως πραγματικά το κέικ, ο εγκέφαλός σου ξέρει ότι θα έχει μία πολύ ωραία γεύση.
Ποιο είναι λοιπόν το κλειδί για μια δίαιτα που λειτουργεί πραγματικά;
Το κλειδί είναι η αποφυγή κάθε αυστηρής δίαιτας και η ακολούθηση μίας υγιεινής διατροφής χωρίς να περιορίζεις σημαντικές ομάδες τροφίμων και να απολαμβάνεις τα πάντα με μέτρο. Ιδανικά, σε συνεργασία με έναν διαιτολόγο, που θα δημιουργήσει ένα πλάνο πάνω στις δικές σου ανάγκες και γεύσεις.