Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

10.10.2026

Το τεστ ισορροπίας που δείχνει αν κινδυνεύετε να πεθάνετε μέσα την επόμενη 10ετία

Ο χρόνος που μπορεί κάποιος να ισορροπήσει στο ένα πόδι δείχνει τη δύναμη των οστών, των μυών και των νευρώνων

10.10.2026

Τέσσερις απλές ασκήσεις για καλύτερη στάση σώματος: Πώς να «ξεμπλοκάρετε» πλάτη και ώμους

Ιδανικές για όσους περνούν πολλές ώρες μπροστά σε υπολογιστή και κινητό

Καλλισθενική γυμναστική: Τα οφέλη της άσκησης χωρίς εξοπλισμό
02.10.2026

Καλλισθενική γυμναστική: Τα οφέλη της άσκησης χωρίς εξοπλισμό

Δεν είναι μόνο ο κουρκουμάς: Τα 7 μπαχαρικά που ξεχωρίζουν για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους
01.10.2026

Δεν είναι μόνο ο κουρκουμάς: Τα 7 μπαχαρικά που ξεχωρίζουν για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους

Επτά λεπτά άσκησης την ημέρα: Τι μπορεί να αλλάξει στο σώμα και πότε δεν αρκούν
27.09.2026

Επτά λεπτά άσκησης την ημέρα: Τι μπορεί να αλλάξει στο σώμα και πότε δεν αρκούν

Λωτός: Το φρούτο του φθινοπώρου με τα πολλαπλά οφέλη – Πότε χρειάζεται προσοχή
27.09.2026

Λωτός: Το φρούτο του φθινοπώρου με τα πολλαπλά οφέλη – Πότε χρειάζεται προσοχή

Το μαύρο φρούτο που πολλοί αγνοούν αλλά θεωρείται «θησαυρός» θρεπτικών συστατικών
26.09.2026

Το μαύρο φρούτο που πολλοί αγνοούν αλλά θεωρείται «θησαυρός» θρεπτικών συστατικών

EMS: Μπορεί η ηλεκτρομυοδιέγερση να «κάψει» λίπος και να σφίξει το σώμα; – Τι πραγματικά προσφέρει
20.09.2026

EMS: Μπορεί η ηλεκτρομυοδιέγερση να «κάψει» λίπος και να σφίξει το σώμα; – Τι πραγματικά προσφέρει

Έβαζε τα πόδια της στον τοίχο για 10 λεπτά κάθε βράδυ: Τι παρατήρησε στο σώμα της μετά από 30 ημέρες
17.09.2026

Έβαζε τα πόδια της στον τοίχο για 10 λεπτά κάθε βράδυ: Τι παρατήρησε στο σώμα της μετά από 30 ημέρες

Τι αλλάζει στην προπόνηση όταν γυμνάζεσαι ξυπόλυτος αντί με αθλητικά παπούτσια;
15.09.2026

Τι αλλάζει στην προπόνηση όταν γυμνάζεσαι ξυπόλυτος αντί με αθλητικά παπούτσια;

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

12.10.2026

Η συγκινητική ανάρτηση της Τατιάνα Μπλάτνικ για τα 40 χρόνια από την αυτοκτονία του πατέρα της

Δείτε το βίντεο που ανάρτησε στο Instagram

12.10.2026

Πώς αλλάζει ο εγκέφαλος των γυναικών όταν γίνονται μητέρες – Τι διαπίστωσαν οι επιστήμονες

Τι ισχύει για τον λεγόμενο «εγκέφαλο της μαμάς»

Το τεστ ισορροπίας που δείχνει αν κινδυνεύετε να πεθάνετε μέσα την επόμενη 10ετία
10.10.2026

Το τεστ ισορροπίας που δείχνει αν κινδυνεύετε να πεθάνετε μέσα την επόμενη 10ετία

Γιατί νομίζουμε ότι χτυπάει το κινητό ενώ δεν χτύπησε ποτέ; – Το φαινόμενο της «δόνησης-φάντασμα»
10.10.2026

Γιατί νομίζουμε ότι χτυπάει το κινητό ενώ δεν χτύπησε ποτέ; – Το φαινόμενο της «δόνησης-φάντασμα»

Τέσσερις απλές ασκήσεις για καλύτερη στάση σώματος: Πώς να «ξεμπλοκάρετε» πλάτη και ώμους
10.10.2026

Τέσσερις απλές ασκήσεις για καλύτερη στάση σώματος: Πώς να «ξεμπλοκάρετε» πλάτη και ώμους

Απώλεια βάρους μετά τα 40: Όσα πρέπει να ξέρετε για τη μέθοδο 2-2-2 που μπορεί να σας βοηθήσει
09.10.2026

Απώλεια βάρους μετά τα 40: Όσα πρέπει να ξέρετε για τη μέθοδο 2-2-2 που μπορεί να σας βοηθήσει

O Γιάννης Σπαλιάρας «λιώνει» στην αγκαλιά της καλλονής Γεωργιανής συντρόφου του – Δείτε βίντεο
09.10.2026

O Γιάννης Σπαλιάρας «λιώνει» στην αγκαλιά της καλλονής Γεωργιανής συντρόφου του – Δείτε βίντεο

Άνι Νάιτ: Το σχόλιο καλεσμένου στον γάμο του μοντέλου του Only Fans που προκάλεσε αμηχανία
08.10.2026

Άνι Νάιτ: Το σχόλιο καλεσμένου στον γάμο του μοντέλου του Only Fans που προκάλεσε αμηχανία

Η Δανάη Μπάρκα αποκάλυψε μέσω story το «πρόβλημα» λόγω της εγκυμοσύνης της (φωτο)
07.10.2026

Η Δανάη Μπάρκα αποκάλυψε μέσω story το «πρόβλημα» λόγω της εγκυμοσύνης της (φωτο)

Συμβιβασμός για την FKA Twigs & τον Λα Μπεφ: Αίρονται οι ρήτρες εμπιστευτικότητας – Τι σημαίνει αυτό
07.10.2026

Συμβιβασμός για την FKA Twigs & τον Λα Μπεφ: Αίρονται οι ρήτρες εμπιστευτικότητας – Τι σημαίνει αυτό