Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

23.06.2026

Αυτά τα δημοφιλή συμπληρώματα μπορεί να βλάψουν το συκώτι σας

Ποια σκευάσματα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και ποιοι πρέπει να αποφεύγουν την ανεξέλεγκτη χρήση τους

22.06.2026

Ποιο παγωτό έχει τις λιγότερες θερμίδες; Οι επιλογές που δεν θα σου χαλάσουν τη δίαιτα

Το καλοκαίρι και το παγωτό πάνε μαζί. Όμως όσοι προσέχουν τη διατροφή τους συχνά αναρωτιούνται ποια είναι η πιο «ελαφριά» επιλογή όταν η λιγούρα χτυπάει κόκκινο

Το περπάτημα που «καίει» θερμίδες: Πώς μια απλή καθημερινή συνήθεια μπορεί να αλλάξει το σώμα και την υγεία
21.06.2026

Το περπάτημα που «καίει» θερμίδες: Πώς μια απλή καθημερινή συνήθεια μπορεί να αλλάξει το σώμα και την υγεία

10 τρόποι να μειώσετε τη ζάχαρη χωρίς στερήσεις: Οι αλλαγές που μπορούν να βελτιώσουν την υγεία σας
21.06.2026

10 τρόποι να μειώσετε τη ζάχαρη χωρίς στερήσεις: Οι αλλαγές που μπορούν να βελτιώσουν την υγεία σας

Πώς να αποκτήσετε πιο καλλίγραμμα πόδια χωρίς γυμναστήριο – Οι ασκήσεις που προτείνουν οι ειδικοί
20.06.2026

Πώς να αποκτήσετε πιο καλλίγραμμα πόδια χωρίς γυμναστήριο – Οι ασκήσεις που προτείνουν οι ειδικοί

Το μεγάλο δίλημμα στην κουζίνα: Πρέπει τελικά να βάζουμε τα αυγά στο ψυγείο;
18.06.2026

Το μεγάλο δίλημμα στην κουζίνα: Πρέπει τελικά να βάζουμε τα αυγά στο ψυγείο;

Νέα μελέτη: Οι ασκήσεις με βάρη μειώνουν τον κίνδυνο εμφράγματος στις γυναίκες
18.06.2026

Νέα μελέτη: Οι ασκήσεις με βάρη μειώνουν τον κίνδυνο εμφράγματος στις γυναίκες

”Beauty Roses”: Το νέο beauty brand παρουσιάστηκε στην Θεσσαλονίκη
17.06.2026

”Beauty Roses”: Το νέο beauty brand παρουσιάστηκε στην Θεσσαλονίκη

Κεράσια: Τα 5 σημαντικά οφέλη που έχουν για την υγεία – Πόσα μπορείτε να τρώτε καθημερινά
11.06.2026

Κεράσια: Τα 5 σημαντικά οφέλη που έχουν για την υγεία – Πόσα μπορείτε να τρώτε καθημερινά

Ντομάτες: Τα 6 σημαντικά οφέλη για την υγεία – Γιατί θεωρούνται «σύμμαχος» της καρδιάς και του οργανισμού
10.06.2026

Ντομάτες: Τα 6 σημαντικά οφέλη για την υγεία – Γιατί θεωρούνται «σύμμαχος» της καρδιάς και του οργανισμού

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

23.06.2026

Οι μεγαλύτεροι μύθοι γύρω από τη σεξουαλική ζωή μετά τα 40

«Μετά τα 40 όλα αλλάζουν» λένε πολλοί - Τι ισχύει όμως πραγματικά

23.06.2026

Αυτά τα δημοφιλή συμπληρώματα μπορεί να βλάψουν το συκώτι σας

Ποια σκευάσματα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και ποιοι πρέπει να αποφεύγουν την ανεξέλεγκτη χρήση τους

Νέες μελέτες επαναφέρουν τη συζήτηση για το αλκοόλ και την υγεία
22.06.2026

Νέες μελέτες επαναφέρουν τη συζήτηση για το αλκοόλ και την υγεία

Social Media και αυτοκτονίες ανηλίκων: Οι γονείς στρέφονται μαζικά κατά Meta και TikTok
22.06.2026

Social Media και αυτοκτονίες ανηλίκων: Οι γονείς στρέφονται μαζικά κατά Meta και TikTok

Το σημάδι στα μάτια που μπορεί να προειδοποιεί για καρδιολογικό πρόβλημα
22.06.2026

Το σημάδι στα μάτια που μπορεί να προειδοποιεί για καρδιολογικό πρόβλημα

Ποιο παγωτό έχει τις λιγότερες θερμίδες; Οι επιλογές που δεν θα σου χαλάσουν τη δίαιτα
22.06.2026

Ποιο παγωτό έχει τις λιγότερες θερμίδες; Οι επιλογές που δεν θα σου χαλάσουν τη δίαιτα

Μυωπία μετά τα 40: Οι σύγχρονες λύσεις που απαλλάσσουν από τα γυαλιά
22.06.2026

Μυωπία μετά τα 40: Οι σύγχρονες λύσεις που απαλλάσσουν από τα γυαλιά

Ο εγκέφαλος αρχίζει να συρρικνώνεται μετά τα 30: Το ελληνικό τρόφιμο που τρώει καθημερινά κορυφαίος νευρολόγος
22.06.2026

Ο εγκέφαλος αρχίζει να συρρικνώνεται μετά τα 30: Το ελληνικό τρόφιμο που τρώει καθημερινά κορυφαίος νευρολόγος

Βρετανία: Απέλυσαν νοσηλεύτρια  επειδή είπε σε ασθενή ότι ο καρκίνος του προκλήθηκε από τα εμβόλια για τον  COVID
22.06.2026

Βρετανία: Απέλυσαν νοσηλεύτρια επειδή είπε σε ασθενή ότι ο καρκίνος του προκλήθηκε από τα εμβόλια για τον COVID

Το φρούτο του καλοκαιριού που ενυδατώνει περισσότερο από το καρπούζι
21.06.2026

Το φρούτο του καλοκαιριού που ενυδατώνει περισσότερο από το καρπούζι