Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

15.09.2026

Τι αλλάζει στην προπόνηση όταν γυμνάζεσαι ξυπόλυτος αντί με αθλητικά παπούτσια;

Το πέλμα δουλεύει διαφορετικά και η ισορροπία αλλάζει – Πότε το barefoot training βοηθά και πότε θέλει προσοχή

15.09.2026

Βραδινό σνακ: Αυτές οι τροφές μπορεί να διαταράσσουν τον ύπνο και να φέρνουν εφιάλτες

Γαλακτοκομικά, γλυκά και πικάντικα συνδέθηκαν με χειρότερο ύπνο

Viral η εντυπωσιακή Ρωσίδα influencer που κλαίει: Λέει ότι δεν βρίσκει σχέση λόγω «προτύπων ομορφιάς» (βίντεο)
13.09.2026

Viral η εντυπωσιακή Ρωσίδα influencer που κλαίει: Λέει ότι δεν βρίσκει σχέση λόγω «προτύπων ομορφιάς» (βίντεο)

Η δίαιτα του Σεπτεμβρίου: Πώς να διαχειριστείτε το βάρος σας μετά το καλοκαίρι
12.09.2026

Η δίαιτα του Σεπτεμβρίου: Πώς να διαχειριστείτε το βάρος σας μετά το καλοκαίρι

Είσαστε άνω των 55; – Αυτή είναι άσκηση που προτείνει το Χάρβαρντ!
28.08.2026

Είσαστε άνω των 55; – Αυτή είναι άσκηση που προτείνει το Χάρβαρντ!

Αυτά είναι τα τρόφιμα και τα σκεύη που δεν πρέπει να βάλετε ποτέ στο air fryer
27.08.2026

Αυτά είναι τα τρόφιμα και τα σκεύη που δεν πρέπει να βάλετε ποτέ στο air fryer

Τα τρόφιμα που δεν πρέπει να πλένουμε πριν το μαγείρεμα
24.08.2026

Τα τρόφιμα που δεν πρέπει να πλένουμε πριν το μαγείρεμα

Αϋπνία: 4+1 τροφές για να βελτιώσετε τον ύπνο σας σύμφωνα με διατροφολόγο
23.08.2026

Αϋπνία: 4+1 τροφές για να βελτιώσετε τον ύπνο σας σύμφωνα με διατροφολόγο

Η «Real» μαγιονέζα της Hellmann’s φέρει πλέον ένδειξη βιομηχανικής γενετικής τροποποίησης
22.08.2026

Η «Real» μαγιονέζα της Hellmann’s φέρει πλέον ένδειξη βιομηχανικής γενετικής τροποποίησης

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν κόψεις το ασανσέρ και ανεβαίνεις μόνο από τις σκάλες για έναν μήνα
20.08.2026

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν κόψεις το ασανσέρ και ανεβαίνεις μόνο από τις σκάλες για έναν μήνα

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Φάρμακα
3

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

16.09.2026

Γιατί τα μωρά «σαραντίζουν» και από πού προέρχεται η παράδοση των 40 ημερών;

Το «σαράντισμα» παραμένει ζωντανό σε χιλιάδες ελληνικές οικογένειες – Τι συμβολίζει ο αριθμός 40

16.09.2026

Κολπική μαρμαρυγή: Η εξέταση των ματιών που μπορεί να αποκαλύψει τον κίνδυνο χρόνια πριν

Μελέτη σε περισσότερους από 90.000 ανθρώπους εντόπισε αλλαγές στον αμφιβληστροειδή πριν από τη διάγνωση της αρρυθμίας

Τα οφέλη της ανάγνωσης βιβλίων στον εγκέφαλο και την ψυχική υγεία: Τι δείχνει νέα έρευνα
16.09.2026

Τα οφέλη της ανάγνωσης βιβλίων στον εγκέφαλο και την ψυχική υγεία: Τι δείχνει νέα έρευνα

Γιατί ορισμένοι άνθρωποι έχουν ένα μάτι διαφορετικού χρώματος από το άλλο;
15.09.2026

Γιατί ορισμένοι άνθρωποι έχουν ένα μάτι διαφορετικού χρώματος από το άλλο;

Τι αλλάζει στην προπόνηση όταν γυμνάζεσαι ξυπόλυτος αντί με αθλητικά παπούτσια;
15.09.2026

Τι αλλάζει στην προπόνηση όταν γυμνάζεσαι ξυπόλυτος αντί με αθλητικά παπούτσια;

Νέα μελέτη για την αθηροσκλήρωση: Εμφανίζεται ακόμη και σε ανθρώπους κάτω των 30 ετών
15.09.2026

Νέα μελέτη για την αθηροσκλήρωση: Εμφανίζεται ακόμη και σε ανθρώπους κάτω των 30 ετών

Βραδινό σνακ: Αυτές οι τροφές μπορεί να διαταράσσουν τον ύπνο και να φέρνουν εφιάλτες
15.09.2026

Βραδινό σνακ: Αυτές οι τροφές μπορεί να διαταράσσουν τον ύπνο και να φέρνουν εφιάλτες

Αν το μωρό σας τραβάει τα μαλλιά του μην αγνοήσετε αυτά τα σημάδια
13.09.2026

Αν το μωρό σας τραβάει τα μαλλιά του μην αγνοήσετε αυτά τα σημάδια

Viral η εντυπωσιακή Ρωσίδα influencer που κλαίει: Λέει ότι δεν βρίσκει σχέση λόγω «προτύπων ομορφιάς» (βίντεο)
13.09.2026

Viral η εντυπωσιακή Ρωσίδα influencer που κλαίει: Λέει ότι δεν βρίσκει σχέση λόγω «προτύπων ομορφιάς» (βίντεο)

Κνησμός: Δείτε πότε η φαγούρα μπορεί να κρύβει σοβαρό πρόβλημα
13.09.2026

Κνησμός: Δείτε πότε η φαγούρα μπορεί να κρύβει σοβαρό πρόβλημα