Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

12.05.2026

Νέα μελέτη: Η ουσία στο ώριμο σκόρδο που μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση

Η S1PC ενεργοποιεί βιολογικούς μηχανισμούς που ενισχύουν την επικοινωνία μεταξύ λιπώδους ιστού, μυών και εγκεφάλου

11.05.2026

TSANOS: Ο ΕΦΕΤ ανακαλεί από την αγορά γνωστά κουλούρια με σοκολάτα

Οι καταναλωτές που έχουν αλλεργία στα φουντούκια, καλούνται να μην καταναλώσουν το εν λόγω προϊόν

Δελφίνι, λιοντάρι, λύκος ή αρκούδα; – Βρείτε τον «τύπο» ύπνου σας
09.05.2026

Δελφίνι, λιοντάρι, λύκος ή αρκούδα; – Βρείτε τον «τύπο» ύπνου σας

Η υπερτροφή που είναι τόσο ενυδατική όσο το νερό που καταναλώνετε
08.05.2026

Η υπερτροφή που είναι τόσο ενυδατική όσο το νερό που καταναλώνετε

Πονάει ο αυχένας; Κάνε αυτά που κάνουν οι οδηγοί της Formula 1 – Το αποτέλεσμα θα σε εκπλήξει
08.05.2026

Πονάει ο αυχένας; Κάνε αυτά που κάνουν οι οδηγοί της Formula 1 – Το αποτέλεσμα θα σε εκπλήξει

Ανησυχία στη Βρετανία: Mυκοτοξίνες εντοπίστηκαν σε εκατοντάδες φυτικά τρόφιμα και ροφήματα στα σούπερ μάρκετ
07.05.2026

Ανησυχία στη Βρετανία: Mυκοτοξίνες εντοπίστηκαν σε εκατοντάδες φυτικά τρόφιμα και ροφήματα στα σούπερ μάρκετ

Γιατί βάζουμε τα αυγά στο ψυγείο ενώ στο σούπερ μάρκετ μένουν στο ράφι; Η απάντηση θα σε εκπλήξει
07.05.2026

Γιατί βάζουμε τα αυγά στο ψυγείο ενώ στο σούπερ μάρκετ μένουν στο ράφι; Η απάντηση θα σε εκπλήξει

Πόσα βήματα την ημέρα πρέπει να κάνει κάποιος για να χάσει βάρος; 
05.05.2026

Πόσα βήματα την ημέρα πρέπει να κάνει κάποιος για να χάσει βάρος; 

Οι έξι τροφές που δεν πρέπει να τις καταναλώνουμε μετά την ημερομηνία λήξης
03.05.2026

Οι έξι τροφές που δεν πρέπει να τις καταναλώνουμε μετά την ημερομηνία λήξης

Τρόφιμα με έντομα στην ΕΕ: Ποια έχουν εγκριθεί και τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές
30.04.2026

Τρόφιμα με έντομα στην ΕΕ: Ποια έχουν εγκριθεί και τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

12.05.2026

Νέα μελέτη: Η ουσία στο ώριμο σκόρδο που μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση

Η S1PC ενεργοποιεί βιολογικούς μηχανισμούς που ενισχύουν την επικοινωνία μεταξύ λιπώδους ιστού, μυών και εγκεφάλου

12.05.2026

Ανατριχιαστικό: Τσιμπούρι παρέμεινε σχεδόν μία ημέρα μέσα στο μάτι γυναίκας στη Ρωσία (φώτο-βίντεο)

Τα τσιμπούρια μπορούν να μεταδώσουν σοβαρές λοιμώξεις

PFAS: Τι είναι τα «παντοτινά χημικά» και τι μπορούν να μας προκαλέσουν
12.05.2026

PFAS: Τι είναι τα «παντοτινά χημικά» και τι μπορούν να μας προκαλέσουν

Θετικός στον χανταϊό ο Ισπανός που βρίσκεται σε καραντίνα στη Μαδρίτη
12.05.2026

Θετικός στον χανταϊό ο Ισπανός που βρίσκεται σε καραντίνα στη Μαδρίτη

Ιταλία: Σε καραντίνα δύο 25χρονοι που ήρθαν σε επαφή με γυναίκα που πέθανε από χανταϊό
12.05.2026

Ιταλία: Σε καραντίνα δύο 25χρονοι που ήρθαν σε επαφή με γυναίκα που πέθανε από χανταϊό

ΗΠΑ: Αμερικανός επιβάτης του κρουαζιερόπλοιου διαγνώστηκε θετικός στον χανταϊό
12.05.2026

ΗΠΑ: Αμερικανός επιβάτης του κρουαζιερόπλοιου διαγνώστηκε θετικός στον χανταϊό

Καπετάνιος MV Hondius για χανταϊό: «Οι τελευταίες ημέρες ήταν εξαιρετικά δύσκολες – Ευχαριστώ το πλήρωμα» (βίντεο)
11.05.2026

Καπετάνιος MV Hondius για χανταϊό: «Οι τελευταίες ημέρες ήταν εξαιρετικά δύσκολες – Ευχαριστώ το πλήρωμα» (βίντεο)

Δεν είναι απλά μια τάση: Τα οφέλη που έχει για την υγεία το νερό με αγγούρι
11.05.2026

Δεν είναι απλά μια τάση: Τα οφέλη που έχει για την υγεία το νερό με αγγούρι

Ανακαλύφθηκε η πιο σπάνια ομάδα αίματος στον κόσμο: Υπάρχει μόνο σε έναν άνθρωπο στη Γη
11.05.2026

Ανακαλύφθηκε η πιο σπάνια ομάδα αίματος στον κόσμο: Υπάρχει μόνο σε έναν άνθρωπο στη Γη

Καθησυχαστικός ο Θ.Βασιλακόπουλος για τον χανταϊό: «Κολλάει εξαιρετικά δύσκολα»
11.05.2026

Καθησυχαστικός ο Θ.Βασιλακόπουλος για τον χανταϊό: «Κολλάει εξαιρετικά δύσκολα»