Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

30.06.2026

Το μανιτάρι που προκαλεί «παραισθήσεις Λιλιπούτειων»: Βλέπουν… μικροσκοπικούς ανθρώπους όσοι το καταναλώνουν

Το Lanmaoa asiatica προκαλεί ένα μοναδικό είδος παραισθήσεων

30.06.2026

Μελέτη: Η ταχύτητα με την οποία ξεκινάς να περπατάς μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο θανάτου

Η καθυστέρηση λίγων χιλιοστών του δευτερολέπτου στην έναρξη ενός βήματος συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα στους ηλικιωμένους

Τι να φάτε μετά το ποτό: Οι τροφές που μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα του hangover
29.06.2026

Τι να φάτε μετά το ποτό: Οι τροφές που μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα του hangover

Μπρόκολο: Γιατί θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά λαχανικά στον κόσμο
29.06.2026

Μπρόκολο: Γιατί θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά λαχανικά στον κόσμο

Ξεχάστε τα 10.000 βήματα: Η 30λεπτη ιαπωνική μέθοδος περπατήματος που «ανεβάζει» την άσκηση σε άλλο επίπεδο
28.06.2026

Ξεχάστε τα 10.000 βήματα: Η 30λεπτη ιαπωνική μέθοδος περπατήματος που «ανεβάζει» την άσκηση σε άλλο επίπεδο

Καρπούζι: Το καλοκαιρινό φρούτο που μπορεί να ανεβάσει το σάκχαρο – Πόσο πρέπει να τρώμε
28.06.2026

Καρπούζι: Το καλοκαιρινό φρούτο που μπορεί να ανεβάσει το σάκχαρο – Πόσο πρέπει να τρώμε

Κοιλιακοί «πέτρα» με 6 απλές ασκήσεις: Η προπόνηση εμπνευσμένη από τη Μάργκοτ Ρόμπι που δυναμώνει τον κορμό
28.06.2026

Κοιλιακοί «πέτρα» με 6 απλές ασκήσεις: Η προπόνηση εμπνευσμένη από τη Μάργκοτ Ρόμπι που δυναμώνει τον κορμό

Η νέα viral μέθοδος του TikTok για αδυνάτισμα: Τι είναι ο κανόνας «30-30-30»
27.06.2026

Η νέα viral μέθοδος του TikTok για αδυνάτισμα: Τι είναι ο κανόνας «30-30-30»

Άμεση ανάκληση της γερμανικής πουτίγκας σοκολάτας «High Protein» που πουλάει το Lidl – Τι αναφέρει ο ΕΦΕΤ
26.06.2026

Άμεση ανάκληση της γερμανικής πουτίγκας σοκολάτας «High Protein» που πουλάει το Lidl – Τι αναφέρει ο ΕΦΕΤ

Σπαράγγια: Το «πολυτελές» λαχανικό που προστατεύει καρδιά και έντερο – Τα οφέλη και οι «παγίδες»
25.06.2026

Σπαράγγια: Το «πολυτελές» λαχανικό που προστατεύει καρδιά και έντερο – Τα οφέλη και οι «παγίδες»

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

30.06.2026

Το μανιτάρι που προκαλεί «παραισθήσεις Λιλιπούτειων»: Βλέπουν… μικροσκοπικούς ανθρώπους όσοι το καταναλώνουν

Το Lanmaoa asiatica προκαλεί ένα μοναδικό είδος παραισθήσεων

30.06.2026

Μελέτη: Η ταχύτητα με την οποία ξεκινάς να περπατάς μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο θανάτου

Η καθυστέρηση λίγων χιλιοστών του δευτερολέπτου στην έναρξη ενός βήματος συνδέεται με αυξημένη θνησιμότητα στους ηλικιωμένους

Τι να φάτε μετά το ποτό: Οι τροφές που μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα του hangover
29.06.2026

Τι να φάτε μετά το ποτό: Οι τροφές που μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα του hangover

«Βόμβα» από Βρετανό καθηγητή: «Ασθενείς με καρκίνο υποτροπίασαν μετά τις αναμνηστικές δόσεις εμβολίου covid-19»
29.06.2026

«Βόμβα» από Βρετανό καθηγητή: «Ασθενείς με καρκίνο υποτροπίασαν μετά τις αναμνηστικές δόσεις εμβολίου covid-19»

Μπρόκολο: Γιατί θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά λαχανικά στον κόσμο
29.06.2026

Μπρόκολο: Γιατί θεωρείται ένα από τα πιο ισχυρά λαχανικά στον κόσμο

Αυτός ο πόνος στην κοιλιά μπορεί να «δείχνει» πρόβλημα στο ήπαρ – Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε
29.06.2026

Αυτός ο πόνος στην κοιλιά μπορεί να «δείχνει» πρόβλημα στο ήπαρ – Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ούλρικα Τζόνσον: Η γνωστή παρουσιάστρια ήρθε στην Ελλάδα & έδειξε τι της έκανε ο ήλιος – «Με κατέστρεψε» (βίντεο)
29.06.2026

Ούλρικα Τζόνσον: Η γνωστή παρουσιάστρια ήρθε στην Ελλάδα & έδειξε τι της έκανε ο ήλιος – «Με κατέστρεψε» (βίντεο)

Οι τροφές που ενυδατώνουν περισσότερο από ένα ποτήρι νερό – Οι καλύτεροι σύμμαχοι του οργανισμού το καλοκαίρι
29.06.2026

Οι τροφές που ενυδατώνουν περισσότερο από ένα ποτήρι νερό – Οι καλύτεροι σύμμαχοι του οργανισμού το καλοκαίρι

Νέο χάπι GLP-1 έδειξε απώλεια βάρους έως 12% σε κλινική δοκιμή
29.06.2026

Νέο χάπι GLP-1 έδειξε απώλεια βάρους έως 12% σε κλινική δοκιμή

Τα ζευγάρια ανταλλάσσουν και… βακτήρια: Το φιλί και η συμβίωση αλλάζουν το μικροβίωμα του στόματος
28.06.2026

Τα ζευγάρια ανταλλάσσουν και… βακτήρια: Το φιλί και η συμβίωση αλλάζουν το μικροβίωμα του στόματος