Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

06.07.2026

Παγωτό και σάκχαρο: Οι 7 παράγοντες που καθορίζουν πόσο αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης

Το λίπος, η πρωτεΐνη, η ποσότητα και ο τρόπος κατανάλωσης παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντίδραση του οργανισμού

06.07.2026

Τέλος τα «10.000 βήματα»; – Τι λένε ειδικοί για την άσκηση που πραγματικά βοηθά στην απώλεια βάρους

Η χρήση σκάλας και η προπόνηση δύναμης στο επίκεντρο της νέας προσέγγισης

Απώλεια βάρους: Πόσα χιλιόμετρα πρέπει να περπατήσετε για να «κάψετε» ένα κιλό λίπους;
05.07.2026

Απώλεια βάρους: Πόσα χιλιόμετρα πρέπει να περπατήσετε για να «κάψετε» ένα κιλό λίπους;

Γιατί οι γιατροί λένε ότι το περπάτημα είναι το καλύτερο «φάρμακο»
05.07.2026

Γιατί οι γιατροί λένε ότι το περπάτημα είναι το καλύτερο «φάρμακο»

Δες τι θα συμβεί στο σώμα σου αν κόψεις τη ζάχαρη για 14 μέρες
04.07.2026

Δες τι θα συμβεί στο σώμα σου αν κόψεις τη ζάχαρη για 14 μέρες

Ξεχάστε το γυμναστήριο: Οι 3 ασκήσεις μέσα στη θάλασσα που γυμνάζουν όλο το σώμα
04.07.2026

Ξεχάστε το γυμναστήριο: Οι 3 ασκήσεις μέσα στη θάλασσα που γυμνάζουν όλο το σώμα

Μαύρισε το αβοκάντο; – Πότε είναι ασφαλές να το φάτε και πότε πρέπει να το πετάξετε
01.07.2026

Μαύρισε το αβοκάντο; – Πότε είναι ασφαλές να το φάτε και πότε πρέπει να το πετάξετε

Στραγγιστό γιαούρτι ή τυρί κότατζ: Ποιο βοηθά περισσότερο στην απώλεια βάρους;
30.06.2026

Στραγγιστό γιαούρτι ή τυρί κότατζ: Ποιο βοηθά περισσότερο στην απώλεια βάρους;

Το μανιτάρι που προκαλεί «παραισθήσεις Λιλιπούτειων»: Βλέπουν… μικροσκοπικούς ανθρώπους όσοι το καταναλώνουν
30.06.2026

Το μανιτάρι που προκαλεί «παραισθήσεις Λιλιπούτειων»: Βλέπουν… μικροσκοπικούς ανθρώπους όσοι το καταναλώνουν

Μελέτη: Η ταχύτητα με την οποία ξεκινάς να περπατάς μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο θανάτου
30.06.2026

Μελέτη: Η ταχύτητα με την οποία ξεκινάς να περπατάς μπορεί να προβλέψει τον κίνδυνο θανάτου

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

07.07.2026

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν δεν πίνουμε αρκετό νερό για μία εβδομάδα – Οι επιπτώσεις της αφυδάτωσης

Ακόμη και ήπια έλλειψη νερού στον οργανισμό μπορεί να επηρεάσει ενέργεια, εγκέφαλο και ζωτικές λειτουργίες μέσα σε λίγες ημέρες

06.07.2026

Παγωτό και σάκχαρο: Οι 7 παράγοντες που καθορίζουν πόσο αυξάνονται τα επίπεδα γλυκόζης

Το λίπος, η πρωτεΐνη, η ποσότητα και ο τρόπος κατανάλωσης παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αντίδραση του οργανισμού

Φακοί επαφής: Οι καθημερινές συνήθειες που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές μολύνσεις στα μάτια
06.07.2026

Φακοί επαφής: Οι καθημερινές συνήθειες που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές μολύνσεις στα μάτια

Τέλος τα «10.000 βήματα»; – Τι λένε ειδικοί για την άσκηση που πραγματικά βοηθά στην απώλεια βάρους
06.07.2026

Τέλος τα «10.000 βήματα»; – Τι λένε ειδικοί για την άσκηση που πραγματικά βοηθά στην απώλεια βάρους

Πρησμένοι λεμφαδένες: Πότε είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού και πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος
06.07.2026

Πρησμένοι λεμφαδένες: Πότε είναι μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού και πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος

Nicolas Hulscher: «Τα εμβόλια κατά Covid-19 είναι οι μεγαλύτεροι καρκινογόνοι παράγοντες στην Ιστορία»!
06.07.2026

Nicolas Hulscher: «Τα εμβόλια κατά Covid-19 είναι οι μεγαλύτεροι καρκινογόνοι παράγοντες στην Ιστορία»!

Τοξικό νέφος από τη φωτιά στο Ωραιόκαστρο έχει φτάσει στην Αττική – Τι πρέπει να κάνετε
06.07.2026

Τοξικό νέφος από τη φωτιά στο Ωραιόκαστρο έχει φτάσει στην Αττική – Τι πρέπει να κάνετε

Bίντεο: Έξυπνο σύστημα για να πηγαίνουν οι ασθενείς στην Κίνα στην τουαλέτα
06.07.2026

Bίντεο: Έξυπνο σύστημα για να πηγαίνουν οι ασθενείς στην Κίνα στην τουαλέτα

Οι κίνδυνοι του τατουάζ στην υγεία των ανθρώπων – Πώς η δερματοστιξία προκαλεί λεμφώματα και καρκίνο
06.07.2026

Οι κίνδυνοι του τατουάζ στην υγεία των ανθρώπων – Πώς η δερματοστιξία προκαλεί λεμφώματα και καρκίνο

Νότια Κορέα: Η καινοτομία πίσω από τα πιο «έξυπνα» αντηλιακά στον κόσμο
05.07.2026

Νότια Κορέα: Η καινοτομία πίσω από τα πιο «έξυπνα» αντηλιακά στον κόσμο