Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

10.04.2026

Aττική: Η ΕΛ.ΑΣ. προχώρησε στην κατάσχεση 11 τόνων ακατάλληλων κρεάτων

Επιβλήθηκαν πρόστιμα που αγγίζουν τις 245.000 ευρώ

09.04.2026

Ο ΕΦΕΤ ανακαλεί από την αγορά βαρελίσια φέτα – Δείτε ποια αφορά

Διαπιστώθηκε παρουσία του παθογόνου μικροοργανισμού Listeria monocytogenes

Νηστεία Σαρακοστής και γαστρεντερίτιδα: Τι πρέπει να προσέχετε με τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή
07.04.2026

Νηστεία Σαρακοστής και γαστρεντερίτιδα: Τι πρέπει να προσέχετε με τα θαλασσινά και τα οστρακοειδή

Οι οδηγίες του ΕΦΕΤ για το πασχαλινό τραπέζι – Τι πρέπει να προσέξουμε
07.04.2026

Οι οδηγίες του ΕΦΕΤ για το πασχαλινό τραπέζι – Τι πρέπει να προσέξουμε

Ποιο μήλο; – Αυτά είναι τα φρούτα με τις περισσότερες φυτικές ίνες
04.04.2026

Ποιο μήλο; – Αυτά είναι τα φρούτα με τις περισσότερες φυτικές ίνες

Δείτε ποιες είναι οι τροφές που επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου μας
04.04.2026

Δείτε ποιες είναι οι τροφές που επηρεάζουν τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου μας

Αυτά είναι τα δηλητηριώδη μανιτάρια της Ελλάδας που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο
04.04.2026

Αυτά είναι τα δηλητηριώδη μανιτάρια της Ελλάδας που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στον θάνατο

Τα οφέλη που έχει για την υγεία το kale – Γιατί το λάδι κάνει τη διαφορά
31.03.2026

Τα οφέλη που έχει για την υγεία το kale – Γιατί το λάδι κάνει τη διαφορά

Νέα μελέτη: Η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αυξάνει κατά 67% τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων
30.03.2026

Νέα μελέτη: Η υψηλή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αυξάνει κατά 67% τον κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων

Πόσο καιρό μπορεί να διατηρηθεί το κρέας στην κατάψυξη; – Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε
29.03.2026

Πόσο καιρό μπορεί να διατηρηθεί το κρέας στην κατάψυξη; – Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

10.04.2026

Αμερικανοί νευροχειρουργοί προειδοποιούν για την χρήση των ασύρματων ακουστικών: Οι κίνδυνοι που κρύβουν

Τα ασύρματα ακουστικά είναι «το πιο ηλίθιο πράγμα» λόγω της ακτινοβολίας RF

10.04.2026

Δείτε τι συμβαίνει στο σώμα σας όταν κάνετε σάουνα

Τι δείχνει νέα μελέτη

Aττική: Η ΕΛ.ΑΣ. προχώρησε στην κατάσχεση 11 τόνων ακατάλληλων κρεάτων
10.04.2026

Aττική: Η ΕΛ.ΑΣ. προχώρησε στην κατάσχεση 11 τόνων ακατάλληλων κρεάτων

Νέα ελπιδοφόρα μελέτη: Εξετάζεται το δηλητήριο της μέλισσας ως συμπληρωματική θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού
09.04.2026

Νέα ελπιδοφόρα μελέτη: Εξετάζεται το δηλητήριο της μέλισσας ως συμπληρωματική θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού

Τροφική δηλητηρίαση: Τα συμπτώματα, οι αιτίες και η θεραπεία
09.04.2026

Τροφική δηλητηρίαση: Τα συμπτώματα, οι αιτίες και η θεραπεία

Ο ΕΦΕΤ ανακαλεί από την αγορά βαρελίσια φέτα – Δείτε ποια αφορά
09.04.2026

Ο ΕΦΕΤ ανακαλεί από την αγορά βαρελίσια φέτα – Δείτε ποια αφορά

Συμπληρώματα διατροφής: Τα σημάδια που φανερώνουν ότι παίρνετε υπερβολικές ποσότητες
09.04.2026

Συμπληρώματα διατροφής: Τα σημάδια που φανερώνουν ότι παίρνετε υπερβολικές ποσότητες

Απίστευτο: 58χρονη φτερνιζόταν και έβγαζε… «σκουλήκια» από την μύτη της! – Πώς μολύνθηκε σε ελληνικό νησί
09.04.2026

Απίστευτο: 58χρονη φτερνιζόταν και έβγαζε… «σκουλήκια» από την μύτη της! – Πώς μολύνθηκε σε ελληνικό νησί

Άννα Πρέλεβιτς για την εγκυμοσύνη της: «Πριν μείνω έγκυος είχα μία αποβολή – Ήταν η χειρότερη στιγμή» (βίντεο)
09.04.2026

Άννα Πρέλεβιτς για την εγκυμοσύνη της: «Πριν μείνω έγκυος είχα μία αποβολή – Ήταν η χειρότερη στιγμή» (βίντεο)

Τελικά τα ψηλά τακούνια παραμορφώνουν τα πόδια; – Ποια προβλήματα προκαλεί η μακροχρόνια χρήση τους
08.04.2026

Τελικά τα ψηλά τακούνια παραμορφώνουν τα πόδια; – Ποια προβλήματα προκαλεί η μακροχρόνια χρήση τους