Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

16.07.2026

Personal trainer αποκαλύπτει: Αυτό είναι το λάθος με τα παπούτσια που αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών

Η επιλογή του κατάλληλου παπουτσιού για κάθε είδος προπόνησης δεν αφορά μόνο την άνεση

15.07.2026

Το τρόφιμο που «χτίζει» γερά οστά και μειώνει τον κίνδυνο καταγμάτων

Γιατί οι ειδικοί προτείνουν καθημερινή κατανάλωση

Το κόκκινο φρούτο που μπορεί να μειώσει την πίεση και να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη
15.07.2026

Το κόκκινο φρούτο που μπορεί να μειώσει την πίεση και να βελτιώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη

Το καλοκαιρινό φρούτο που μπορεί να κρύβει κίνδυνο δηλητηρίασης: Το λάθος που κάνουν όλοι πριν το φάνε
14.07.2026

Το καλοκαιρινό φρούτο που μπορεί να κρύβει κίνδυνο δηλητηρίασης: Το λάθος που κάνουν όλοι πριν το φάνε

Βραστά αυγά: Γιατί παραμένουν δημοφιλής επιλογή στη διατροφή – Τα οφέλη τους
14.07.2026

Βραστά αυγά: Γιατί παραμένουν δημοφιλής επιλογή στη διατροφή – Τα οφέλη τους

Το γιαούρτι ή το τυρί cottage βοηθά περισσότερο στην απώλεια βάρους; – Τι προτείνουν οι ειδικοί
14.07.2026

Το γιαούρτι ή το τυρί cottage βοηθά περισσότερο στην απώλεια βάρους; – Τι προτείνουν οι ειδικοί

Τριγλυκερίδια: Ποιες τροφές τα αυξάνουν και τι να βάλετε στο πιάτο σας για την καλύτερη ρύθμισή τους
13.07.2026

Τριγλυκερίδια: Ποιες τροφές τα αυξάνουν και τι να βάλετε στο πιάτο σας για την καλύτερη ρύθμισή τους

Η διατροφή που μειώνει τη φλεγμονή στον οργανισμό – Οι τροφές που προστατεύουν την υγεία
13.07.2026

Η διατροφή που μειώνει τη φλεγμονή στον οργανισμό – Οι τροφές που προστατεύουν την υγεία

Τόσα κιλά θα χάσετε αν πίνετε δύο ποτήρια νερό πριν από κάθε γεύμα
13.07.2026

Τόσα κιλά θα χάσετε αν πίνετε δύο ποτήρια νερό πριν από κάθε γεύμα

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν τρώμε αυγά κάθε μέρα για 30 ημέρες – Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε
12.07.2026

Τι συμβαίνει στο σώμα όταν τρώμε αυγά κάθε μέρα για 30 ημέρες – Οι αλλαγές που μπορεί να παρατηρήσετε

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

20.07.2026

Ευτυχισμένη με τις δίδυμες κόρες της η Άννα Πρέλεβιτς: «Για πόσο ακόμη θα χωράνε μαζί στην αγκαλιά μου;» (φωτο)

«Ρουφάω την κάθε στιγμή όσο μπορώ, γιατί ο χρόνος περνάει τόσο μα τόσο γρήγορα», έγραψε επίσης

18.07.2026

Γιατί στην εγκυμοσύνη γίνεται υπέρηχος και όχι μαγνητική – Η εξήγηση πίσω από τις «τρομακτικές» εικόνες των εμβρύων

Οι μαγνητικές τομογραφίες αποτυπώνουν διαφορετικά τους ιστούς και τα όργανα

Το όργανο του σώματος που ανανεώνεται συνεχώς χωρίς να το καταλαβαίνουμε
16.07.2026

Το όργανο του σώματος που ανανεώνεται συνεχώς χωρίς να το καταλαβαίνουμε

Το λάθος με το κοτόπουλο που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σαλμονέλας
16.07.2026

Το λάθος με το κοτόπουλο που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σαλμονέλας

Νέα μελέτη αποκαλύπτει ποιο ισχυρό παυσίπονο συνδέεται περισσότερο με θανατηφόρες επιπλοκές
16.07.2026

Νέα μελέτη αποκαλύπτει ποιο ισχυρό παυσίπονο συνδέεται περισσότερο με θανατηφόρες επιπλοκές

Personal trainer αποκαλύπτει: Αυτό είναι το λάθος με τα παπούτσια που αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών
16.07.2026

Personal trainer αποκαλύπτει: Αυτό είναι το λάθος με τα παπούτσια που αυξάνει τον κίνδυνο τραυματισμών

Παιδιά του πρώτου lockdown: Νέα έρευνα δείχνει δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη συναισθηματική διαχείριση
15.07.2026

Παιδιά του πρώτου lockdown: Νέα έρευνα δείχνει δυσκολίες στη συγκέντρωση και τη συναισθηματική διαχείριση

Τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσουν στα πόδια οι σαγιονάρες – Τι να προσέχετε
15.07.2026

Τα προβλήματα που μπορεί να προκαλέσουν στα πόδια οι σαγιονάρες – Τι να προσέχετε

Βερβερίνη: Το φυσικό «κλειδί» για τον μεταβολισμό και τον έλεγχο βάρους
15.07.2026

Βερβερίνη: Το φυσικό «κλειδί» για τον μεταβολισμό και τον έλεγχο βάρους

Το τρόφιμο που «χτίζει» γερά οστά και μειώνει τον κίνδυνο καταγμάτων
15.07.2026

Το τρόφιμο που «χτίζει» γερά οστά και μειώνει τον κίνδυνο καταγμάτων