Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

11.06.2026

Κεράσια: Τα 5 σημαντικά οφέλη που έχουν για την υγεία – Πόσα μπορείτε να τρώτε καθημερινά

Βελτιώνουν τον ύπνο, ενισχύουν την καρδιαγγειακή υγεία και συμβάλλουν στην αποκατάσταση των μυών

10.06.2026

Ντομάτες: Τα 6 σημαντικά οφέλη για την υγεία – Γιατί θεωρούνται «σύμμαχος» της καρδιάς και του οργανισμού

Είναι πλούσιες σε βιταμίνες, μέταλλα και αντιοξειδωτικά

Άνδρες δώστε προσοχή: Τα φρούτα που αυξάνουν φυσικά τα επίπεδα της τεστοστερόνης
07.06.2026

Άνδρες δώστε προσοχή: Τα φρούτα που αυξάνουν φυσικά τα επίπεδα της τεστοστερόνης

Δείτε ποια είναι τα σνακ που πρέπει να επιλέγουν όσοι έχουν διαβήτη
06.06.2026

Δείτε ποια είναι τα σνακ που πρέπει να επιλέγουν όσοι έχουν διαβήτη

H μαύρη σοκολάτα ενδέχεται να επιβραδύνει τη γήρανση: Τα αποκαλυπτικά ευρήματα για την ουσία θεοβρομίνη
03.06.2026

H μαύρη σοκολάτα ενδέχεται να επιβραδύνει τη γήρανση: Τα αποκαλυπτικά ευρήματα για την ουσία θεοβρομίνη

Ανακλήθηκε σαλάτα του Μπαρμπαστάθη: Αυστηρή προειδοποίηση από τον ΕΦΕΤ – Δείτε ποια είναι
03.06.2026

Ανακλήθηκε σαλάτα του Μπαρμπαστάθη: Αυστηρή προειδοποίηση από τον ΕΦΕΤ – Δείτε ποια είναι

«Αποδείξεις» για εμβολιασμό κρέατος κυκλοφορούν στα social media
03.06.2026

«Αποδείξεις» για εμβολιασμό κρέατος κυκλοφορούν στα social media

Δείτε ποια είναι τα οκτώ τρόφιμα που δεν έχουν ημερομηνία λήξης
02.06.2026

Δείτε ποια είναι τα οκτώ τρόφιμα που δεν έχουν ημερομηνία λήξης

Δεν θέλει κόπο… θέλει τρόπο: Οι 7 ασκήσεις που καίνε περισσότερες θερμίδες από όσο φαντάζεστε
02.06.2026

Δεν θέλει κόπο… θέλει τρόπο: Οι 7 ασκήσεις που καίνε περισσότερες θερμίδες από όσο φαντάζεστε

Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι δεν είναι όλα το ίδιο «ανθυγιεινά»
31.05.2026

Υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα: Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι δεν είναι όλα το ίδιο «ανθυγιεινά»

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

15.06.2026

Η Κούβα παρουσίασε το πρώτο θεραπευτικό εμβόλιο κατά του καρκίνου: Όσα ξέρουμε για το HEBERSaVax

Οι κουβανικές αρχές κάνουν λόγο για μια πρωτοποριακή επιστημονική εξέλιξη με σημαντικές προοπτικές στην αντιμετώπιση διαφόρων μορφών καρκίνου

15.06.2026

Φριτέζες αέρος: Είναι τελικά πιο υγιεινές ή κρύβουν κινδύνους για την υγεία;

Τι δείχνουν οι έρευνες για τα ακρυλαμίδια και τις ενώσεις που σχηματίζονται στο μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες

Ιδρώτας με οσμή αμμωνίας: Τι μπορεί να σημαίνει και πότε πρέπει να μας ανησυχήσει
15.06.2026

Ιδρώτας με οσμή αμμωνίας: Τι μπορεί να σημαίνει και πότε πρέπει να μας ανησυχήσει

Ο ΕΦΕΤ προχωρά σε νέα ανάκληση καπνιστής πέστροφας λόγω λιστέριας – Δείτε ποια αφορά (φώτο)
15.06.2026

Ο ΕΦΕΤ προχωρά σε νέα ανάκληση καπνιστής πέστροφας λόγω λιστέριας – Δείτε ποια αφορά (φώτο)

Μεγάλη μελέτη συνδέει την κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος
15.06.2026

Μεγάλη μελέτη συνδέει την κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος

Νέα μελέτη: Το βούρτσισμα των δοντιών μειώνει έως 60% τις ενδονοσοκομειακές πνευμονίες
15.06.2026

Νέα μελέτη: Το βούρτσισμα των δοντιών μειώνει έως 60% τις ενδονοσοκομειακές πνευμονίες

Αυτός είναι ο δήμος που δίνει 5.000€ σε νέα ζευγάρια και 10.000€ για κάθε γέννηση παιδιού σε συγκεκριμένη περιοχή!
15.06.2026

Αυτός είναι ο δήμος που δίνει 5.000€ σε νέα ζευγάρια και 10.000€ για κάθε γέννηση παιδιού σε συγκεκριμένη περιοχή!

Οι «αέριοι δαίμονες» του εντέρου: Τι θεωρείται φυσιολογικό μέσα σε ένα 24ωρο
15.06.2026

Οι «αέριοι δαίμονες» του εντέρου: Τι θεωρείται φυσιολογικό μέσα σε ένα 24ωρο

Ο Βαγγέλης Παυλίδης ενώθηκε με τα «δεσμά» του γάμου με την εντυπωσιακή Μαριάννα Σολκίδου στη Χαλκιδική (βίντεο)
15.06.2026

Ο Βαγγέλης Παυλίδης ενώθηκε με τα «δεσμά» του γάμου με την εντυπωσιακή Μαριάννα Σολκίδου στη Χαλκιδική (βίντεο)

Σημεία των καιρών: «Καλπάζει» η «ψύχωση της Τεχνητής Νοημοσύνης»! – Οι άνθρωποι νομίζουν ότι το ΑΙ είναι φίλος τους
15.06.2026

Σημεία των καιρών: «Καλπάζει» η «ψύχωση της Τεχνητής Νοημοσύνης»! – Οι άνθρωποι νομίζουν ότι το ΑΙ είναι φίλος τους