Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

11.02.2026

Νέα έρευνα: Η κατανάλωση αναψυκτικών χωρίς ζάχαρη αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου

Οι ανησυχίες έρχονται καθώς τα εγκεφαλικά σε νέους έχουν αυξηθεί κατά περίπου 15% από το 2011

10.02.2026

Δείτε γιατί το μπέικον έχει ισχυρή επίδραση στην αρτηριακή πίεση

Ο ρόλος του επεξεργασμένου κρέατος στην υγεία των αγγείων

Δείτε πώς μπορεί η κοτόσουπα να επηρεάσει την ανάρρωση από γρίπη και κρυολόγημα
09.02.2026

Δείτε πώς μπορεί η κοτόσουπα να επηρεάσει την ανάρρωση από γρίπη και κρυολόγημα

Τα οφέλη που έχουν για την υγεία οι δουλειές του σπιτιού – Ποιες είναι καλύτερες για την καρδιά
08.02.2026

Τα οφέλη που έχουν για την υγεία οι δουλειές του σπιτιού – Ποιες είναι καλύτερες για την καρδιά

Δείτε πώς το αρνί επηρεάζει τη χοληστερόλη και την αρτηριακή πίεση
07.02.2026

Δείτε πώς το αρνί επηρεάζει τη χοληστερόλη και την αρτηριακή πίεση

Αυτό είναι το ρόφημα που διατηρεί τον οργανισμό περισσότερο ενυδατωμένο από το νερό
07.02.2026

Αυτό είναι το ρόφημα που διατηρεί τον οργανισμό περισσότερο ενυδατωμένο από το νερό

Τι είναι η νέα μέθοδος περπατήματος 6-6-6; – Ποιος ωφελείται περισσότερο;
06.02.2026

Τι είναι η νέα μέθοδος περπατήματος 6-6-6; – Ποιος ωφελείται περισσότερο;

Οι ένοχες τροφές πίσω από τις ημικρανίες που μας ταλαιπωρούν – Ποια είναι η αιτία
06.02.2026

Οι ένοχες τροφές πίσω από τις ημικρανίες που μας ταλαιπωρούν – Ποια είναι η αιτία

Τι να προτιμήσεις για υγιεινή διατροφή: Κοτόπουλο ή ψάρι;
06.02.2026

Τι να προτιμήσεις για υγιεινή διατροφή: Κοτόπουλο ή ψάρι;

Αυτές είναι οι πιο πλούσιες τροφές σε μαγνήσιο – Θα σας βοηθήσουν να νιώσετε πιο δυνατοί και υγιείς
06.02.2026

Αυτές είναι οι πιο πλούσιες τροφές σε μαγνήσιο – Θα σας βοηθήσουν να νιώσετε πιο δυνατοί και υγιείς

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

11.02.2026

Νέα έρευνα: Η κατανάλωση αναψυκτικών χωρίς ζάχαρη αυξάνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου

Οι ανησυχίες έρχονται καθώς τα εγκεφαλικά σε νέους έχουν αυξηθεί κατά περίπου 15% από το 2011

10.02.2026

Πίνετε καφέ με άδειο στομάχι; – Αυτές είναι οι πέντε παρενέργειες

Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο

Νέα μελέτη: Τα ροφήματα που προστατεύουν από την άνοια ακόμα και με λίγα φλιτζάνια
10.02.2026

Νέα μελέτη: Τα ροφήματα που προστατεύουν από την άνοια ακόμα και με λίγα φλιτζάνια

Δείτε γιατί το μπέικον έχει ισχυρή επίδραση στην αρτηριακή πίεση
10.02.2026

Δείτε γιατί το μπέικον έχει ισχυρή επίδραση στην αρτηριακή πίεση

Μ.Παγώνη: «Μέσα στις Απόκριες περιμένουμε νέο κύμα γρίπης»
10.02.2026

Μ.Παγώνη: «Μέσα στις Απόκριες περιμένουμε νέο κύμα γρίπης»

Ρωσία: Aνακοίνωσε πως το νέο της εμβόλιο κατά του καρκίνου Enteromix έχει δείξει 100% επιτυχία σε κλινικές δοκιμές
10.02.2026

Ρωσία: Aνακοίνωσε πως το νέο της εμβόλιο κατά του καρκίνου Enteromix έχει δείξει 100% επιτυχία σε κλινικές δοκιμές

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις γεννήσεις εκτός γάμου σε κάθε χώρα: Η θέση της Ελλάδας
09.02.2026

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις γεννήσεις εκτός γάμου σε κάθε χώρα: Η θέση της Ελλάδας

Ανακαλούνται μαζικά βρεφικά γάλατα της Danone σε όλη την Ευρώπη – Ποιες χώρες βρίσκονται στη λίστα
09.02.2026

Ανακαλούνται μαζικά βρεφικά γάλατα της Danone σε όλη την Ευρώπη – Ποιες χώρες βρίσκονται στη λίστα

Δείτε πώς μπορεί η κοτόσουπα να επηρεάσει την ανάρρωση από γρίπη και κρυολόγημα
09.02.2026

Δείτε πώς μπορεί η κοτόσουπα να επηρεάσει την ανάρρωση από γρίπη και κρυολόγημα

Εnlicitid: Το χάπι που μειώνει έως και 60% την «κακή» χοληστερόλη – Τι έδειξε μελέτη
09.02.2026

Εnlicitid: Το χάπι που μειώνει έως και 60% την «κακή» χοληστερόλη – Τι έδειξε μελέτη