Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

04.11.2026

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ

Τα κοτόπουλα Ross 308, που μπορούν να φτάσουν σε βάρος περίπου δύο κιλών μέσα σε μόλις 33 ημέρες, βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ευρωπαϊκής συζήτησης για τις συνθήκες εκτροφής τους. Η Δανία ζητά να απαγορευτεί η συγκεκριμένη φυλή σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστηρίζοντας ότι η εξαιρετικά γρήγορη ανάπτυξή της συνδέεται με σοβαρά προβλήματα υγείας και […]

03.11.2026

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη

Τα φιστίκια ενδέχεται να επηρεάζουν με θετικό τρόπο ορισμένες λειτουργίες του εγκεφάλου, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα, η οποία εξέτασε την επίδραση της καθημερινής κατανάλωσής τους σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Ειδικότερα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση 60 γραμμαρίων ανάλατων φιστικιών καθημερινά επί τέσσερις μήνες συνδέθηκε με μεταβολές στον τρόπο με τον οποίο συγκεκριμένες περιοχές […]

Fractional laser: Η θεραπεία που «ξυπνά» ξανά το κολλαγόνο της επιδερμίδας
26.10.2026

Fractional laser: Η θεραπεία που «ξυπνά» ξανά το κολλαγόνο της επιδερμίδας

Μια χούφτα την ημέρα αρκεί: Οι ξηροί καρποί που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης
21.10.2026

Μια χούφτα την ημέρα αρκεί: Οι ξηροί καρποί που συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης

Δείτε γιατί δεν πρέπει να βάζετε κατεψυγμένα μούρα απευθείας σε smoothies: Οι κίνδυνοι για την υγεία
20.10.2026

Δείτε γιατί δεν πρέπει να βάζετε κατεψυγμένα μούρα απευθείας σε smoothies: Οι κίνδυνοι για την υγεία

Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε σύμφωνα με διατροφολόγο
20.10.2026

Υδράργυρος στα ψάρια: Ποια είδη να προτιμάτε και ποια να περιορίσετε σύμφωνα με διατροφολόγο

Ειδικοί κατέρριψαν τον μεγαλύτερο μύθο για το τρέξιμο: Tι δείχνουν νέες έρευνες
20.10.2026

Ειδικοί κατέρριψαν τον μεγαλύτερο μύθο για το τρέξιμο: Tι δείχνουν νέες έρευνες

Από τον καφέ μέχρι το μπρόκολο: Οι 9 τροφές που βοηθούν στην υγεία του ήπατος
19.10.2026

Από τον καφέ μέχρι το μπρόκολο: Οι 9 τροφές που βοηθούν στην υγεία του ήπατος

Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα των χεριών σας: Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική διάγνωση
18.10.2026

Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στα δάχτυλα των χεριών σας: Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική διάγνωση

Το τεστ ισορροπίας που δείχνει αν κινδυνεύετε να πεθάνετε μέσα την επόμενη 10ετία
10.10.2026

Το τεστ ισορροπίας που δείχνει αν κινδυνεύετε να πεθάνετε μέσα την επόμενη 10ετία

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Φάρμακα
2

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Υγεία
3

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
4

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Περισσότερα

04.11.2026

Το ιδιαίτερο δώρο του Χοσέ Ερνάντες στην Κιάρα Φεράνι για τους 10 μήνες σχέσης τους (φωτο)

Ένα μπλοκ με προσωποποιημένα σκίτσα, μέσα από τα οποία αποτυπώνεται η ιστορία της σχέσης τους, χάρισε ο Χοσέ Ερνάντες στην Κιάρα Φεράνι, με αφορμή τη συμπλήρωση δέκα μηνών από τότε που είναι μαζί. Ο Κολομβιανός μάνατζερ δημιούργησε ο ίδιος μια σειρά από ζωγραφιές, καθεμία αφιερωμένη σε έναν μήνα της κοινής τους πορείας. Τα σκίτσα αναπαριστούν […]

04.11.2026

Θέλετε να γεράσετε καλά; Ο δείκτης που πρέπει να προσέξετε και τρία απλά τεστ

Η ισορροπημένη διατροφή, η σωματική άσκηση και ο ποιοτικός ύπνος αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη μακροζωία. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει ακόμη ένας δείκτης που αξίζει να προσέξουμε: η υγεία των μυών. Η Δρ Gabrielle Lyon, η οποία μελετά τη σχέση της μυϊκής δύναμης με τη γήρανση, υποστηρίζει ότι η διατήρηση της μυϊκής λειτουργικότητας […]

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ
04.11.2026

Κοτόπουλα που γίνονται δύο κιλά σε 33 ημέρες: Η Δανία προσπαθεί να τα απαγορεύσει στην ΕΕ

TikTok: Η νέα τάση με τα κλύσματα καφέ που προκαλεί ανησυχία στους γιατρούς
03.11.2026

TikTok: Η νέα τάση με τα κλύσματα καφέ που προκαλεί ανησυχία στους γιατρούς

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη
03.11.2026

Δείτε πώς τα φιστίκια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη μνήμη

Αλτσχάιμερ: Το πρώιμο σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί πριν από τα προβλήματα μνήμης
03.11.2026

Αλτσχάιμερ: Το πρώιμο σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί πριν από τα προβλήματα μνήμης

Γερμανία: Μικρός Πόντιος κάτω των δύο ετών χορεύει σέρρα και «κλέβει» τις εντυπώσεις (βίντεο)
02.11.2026

Γερμανία: Μικρός Πόντιος κάτω των δύο ετών χορεύει σέρρα και «κλέβει» τις εντυπώσεις (βίντεο)

Αυτές οι γυναίκες απολαμβάνουν περισσότερο την ερωτική τους ζωή – Τι δείχνουν οι έρευνες
01.11.2026

Αυτές οι γυναίκες απολαμβάνουν περισσότερο την ερωτική τους ζωή – Τι δείχνουν οι έρευνες

Η οργισμένη αντίδραση της Ελένης Ράντου στην Αl φωτογραφία του Β.Παπακωνσταντίνου από το νοσοκομείο
30.10.2026

Η οργισμένη αντίδραση της Ελένης Ράντου στην Αl φωτογραφία του Β.Παπακωνσταντίνου από το νοσοκομείο

Υπάρχει ηλικία που αρχίζουμε να μοιάζουμε περισσότερο στους γονείς μας;
29.10.2026

Υπάρχει ηλικία που αρχίζουμε να μοιάζουμε περισσότερο στους γονείς μας;