Διατροφή

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

«Συνθετικό ή τεχνητό κρέας»: Τι είναι και πώς επηρεάζει το περιβάλλον

Η επιστήμη που εξελίσσεται κάθε μέρα ολοένα και περισσότερο έκανε ένα βήμα παραπάνω. Προχώρησε στην παρασκευή τεχνητού κρέατος. Η κατανάλωση τροφών με βάση τα ζώα σε παγκόσμιο επίπεδο αναμένεται να αυξηθεί τις επόμενες δεκαετίες.

Ο παγκόσμιος πληθυσμός αυξήθηκε από 2,5 δισεκατομμύρια το 1950 σε 7,7 δισεκατομμύρια στα μέσα του 2019 και αναμένεται να φτάσει τα 9,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους το 2050 (ΟΗΕ, 2019).

Ο όρος «τεχνητό κρέας», εμφανίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και αναφέρεται αρχικά σε τρόφιμα που παράγονται από ορισμένα φυτά που, μετά τον μετασχηματισμό, θα έχουν πολύ παρόμοια γεύση με το παραδοσιακό κρέας . Το πρώτο κύμα «τεχνητού κρέατος» φτιάχτηκε από φασόλια σόγιας, σιτάρι ή άλλα είδη οσπρίων, δημητριακών ή μυκήτων. Στην Ευρώπη, αυτή η τάση διαδόθηκε σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση της χορτοφαγίας και του veganism (Hancox, 2018). Σήμερα , ωστόσο, το «τεχνητό κρέας» αναφέρεται όλο και περισσότερο στο κρέας που παράγεται από μια νέα διαδικασία, στην οποία το κρέας παρασκευάζεται από τα βλαστικά κύτταρα του πραγματικού κρέατος από ζωντανά ζώα.

Άλλες ονομασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως είναι «κρέας in vitro», «καλλιεργημένο κρέας», «κρέας καλλιεργημένο», «συνθετικό κρέας» ή «καθαρό κρέας»:

Το in-vitro κρέας περιλαμβάνει την έγχυση μυϊκού ιστού από ένα ζώο σε μια κυτταρική καλλιέργεια, επιτρέποντας στα κύτταρα να «μεγαλώνουν» έξω από το σώμα του ζώου.

Τα βλαστικά κύτταρα, που επιλέγονται σύμφωνα με το ρυθμό αναπαραγωγής τους, τοποθετούνται σε έναν ορό στον οποίο αρχίζουν να αναπτύσσονται και να πολλαπλασιάζονται. Ένα βρώσιμο ικρίωμα χρησιμοποιείται για τον προσανατολισμό αυτής της ανάπτυξης και σχηματίζει μια τρισδιάστατη δομή. Μερικοί μήνες αρκούν για την παραγωγή κρέατος κατάλληλου για κατανάλωση. Η διαδικασία είναι πολύ πιο γρήγορη από την παραδοσιακή παραγωγή κρέατος, η οποία συχνά απαιτεί περισσότερο από ένα χρόνο. Υπό ιδανικές συνθήκες, δύο μήνες παραγωγής κρέατος in vitro από λίγα μυϊκά κύτταρα από έναν χοίρο θα μπορούσε να παραδώσει χιλιάδες τόνους χοιρινού κρέατος.

Εν τω μεταξύ, η παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη, η αστικοποίηση και η παγκοσμιοποίηση οδηγούν στην άνοδο μιας πιο εύπορης παγκόσμιας μεσαίας τάξης με μεταβαλλόμενες διατροφικές συνήθειες (ΕΟΠ, 2015). Συγκεκριμένα, οι πληθυσμοί στην Ασία αλλάζουν από παραδοσιακά χορτοφαγικές δίαιτες σε αυτούς που περιέχουν αυξανόμενες ποσότητες κρέατος και γαλακτοκομικών προϊόντων. Συνολικά, η παγκόσμια ζήτηση για κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα αναμένεται να αυξηθεί κατά 73% και 58%, αντίστοιχα, την περίοδο 2010-2050 (FAO, 2011).

Καθώς η κτηνοτροφία είναι υπεύθυνη για ένα σημαντικό μερίδιο των περιβαλλοντικών πιέσεων και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου (GHG), αυτές οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές.

Περίπου το 26% της γης χωρίς πάγο του πλανήτη χρησιμοποιείται για βοσκή και το 33% όλων των καλλιεργήσιμων εκτάσεων χρησιμοποιούνται για την καλλιέργεια ζωοτροφών (FAO, 2018α).

Οι αλυσίδες εφοδιασμού ζωικού κεφαλαίου εκτιμάται επίσης ότι ευθύνονται για εκπομπές 7,1 gigatonnes ισοδυνάμου CO2 ετησίως, που αντιπροσωπεύουν το 14,5% όλων των ανθρωπογενών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου (FAO, 2018b).

Τα βοοειδή (που εκτρέφονται τόσο για το βόειο κρέας όσο και για το γάλα) ευθύνονται για περίπου το 65% αυτών των εκπομπών και περίπου το 44% των εκπομπών ζώων έχουν τη μορφή μεθανίου (FAO, 2018b).

Οι διεθνείς οργανισμοί αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη μείωσης των εκπομπών από τον τομέα της κτηνοτροφίας και προτείνονται ορισμένες παρεμβάσεις (FAO, 2018b). Για παράδειγμα, ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) θεωρεί ότι οι πιθανές παρεμβάσεις «βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε τεχνολογίες και πρακτικές που βελτιώνουν την απόδοση παραγωγής σε επίπεδο ζώων και κοπαδιών», συμπληρώνονται από πιο κυκλικές και ενεργειακά αποδοτικές πρακτικές διαχείρισης κοπριάς και δέσμευση άνθρακα λιβαδιών (FAO, 2018b).

Άλλοι ενδιαφερόμενοι εξετάζουν πολύ διαφορετικές και καινοτόμες προσεγγίσεις για την κάλυψη της αυξανόμενης ζήτησης κρέατος. Μία ιδέα είναι να προσφέρουμε στους καταναλωτές ένα προϊόν διατροφής που δεν είναι παραδοσιακό κρέας αλλά έχει παρόμοια θρεπτική αξία και γεύση.

Συνδυάζοντας τις περιβαλλοντικές ανησυχίες με τη λογική που βασίζεται στα οφέλη για την υγεία, την καλή διαβίωση των ζώων και τις επιχειρηματικές ευκαιρίες, τα εργαστήρια και οι επιχειρηματίες διερευνούν νέες και καινοτόμες πηγές τροφίμων για τον 21ο αιώνα .

Αν και η τεχνολογία μόλις αναδύεται και υπόκειται σε περιορισμούς, δεν είναι επιστημονική φαντασία . Το 2013, ο Mark Post, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ, παρουσίασε το πρώτο καλλιεργημένο πρωτότυπο χάμπουργκερ και στη συνέχεια δημιούργησε μια εταιρεία, το Mosa Meat, με σκοπό να φέρει το προϊόν στην αγορά έως το 2021 (BBC, 2013).Έκτοτε, πολλές άλλες νεοσύστατες εταιρείες και εργαστήρια έχουν αρχίσει να επενδύουν σε αυτόν τον τομέα (Cell Based Tech, 2019). Σε επίπεδο χώρας, η Κίνα υπέγραψε ακόμη και συμφωνία ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων με το Ισραήλ για την εισαγωγή κρέατος εργαστηρίου από τρεις ισραηλινές εταιρείες (EPRS, 2018).

Διατροφή

26.05.2026

Τα κορυφαία πιάτα με καλαμάρι στον κόσμο: Στη 2η θέση τα ελληνικά καλαμαράκια τηγανητά

H λίστα του Taste Atlas

25.05.2026

Γιατί οι αντζούγιες θεωρούνται «υπερτροφή» – Τα σημαντικά οφέλη για την υγεία

Είναι πραγματικός «θησαυρός» για την υγεία

Έτρωγε μόνο πίτσα για 3 χρόνια: Η μυστηριώδης ασθένεια που του διέλυσε τη ζωή και η  αποκάλυψη των εξετάσεων
24.05.2026

Έτρωγε μόνο πίτσα για 3 χρόνια: Η μυστηριώδης ασθένεια που του διέλυσε τη ζωή και η αποκάλυψη των εξετάσεων

Γυναίκα που έχασε 73 κιλά μόνο με περπάτημα αποκαλύπτει πώς τα κατάφερε – «Είχα φτάσει 148 κιλά»
24.05.2026

Γυναίκα που έχασε 73 κιλά μόνο με περπάτημα αποκαλύπτει πώς τα κατάφερε – «Είχα φτάσει 148 κιλά»

Ο λόγος που πρέπει να μουλιάζετε τα αμύγδαλα πριν τα φάτε – Τα πρόσθετα οφέλη υγείας
23.05.2026

Ο λόγος που πρέπει να μουλιάζετε τα αμύγδαλα πριν τα φάτε – Τα πρόσθετα οφέλη υγείας

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν πρέπει ποτέ να αποθηκεύετε το ελαιόλαδο κάτω από τον νεροχύτη
22.05.2026

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο δεν πρέπει ποτέ να αποθηκεύετε το ελαιόλαδο κάτω από τον νεροχύτη

Στήρα: Το ψάρι που αξίζει μια θέση στη διατροφή μας – Είναι πλούσιο σε βιταμίνη Β12 και ρίχνει την πίεση
20.05.2026

Στήρα: Το ψάρι που αξίζει μια θέση στη διατροφή μας – Είναι πλούσιο σε βιταμίνη Β12 και ρίχνει την πίεση

Taste Atlas: Η γραβιέρα Νάξου το κορυφαίο σκληρό τυρί στον κόσμο
19.05.2026

Taste Atlas: Η γραβιέρα Νάξου το κορυφαίο σκληρό τυρί στον κόσμο

Αυτή είναι άσκηση που προτείνει το Χάρβαρντ για τα άτομα άνω των 55 ετών
18.05.2026

Αυτή είναι άσκηση που προτείνει το Χάρβαρντ για τα άτομα άνω των 55 ετών

7+1 λόγοι για τους οποίους νιώθετε συνέχεια κουρασμένοι
18.05.2026

7+1 λόγοι για τους οποίους νιώθετε συνέχεια κουρασμένοι

Δημοφιλή

Υγεία
1

Αυτό είναι το θαυματουργό έλαιο που προστατεύει από το Αλτχάιμερ

Υγεία
2

Το τρόφιμο που θωρακίζει «αθόρυβα» τα οστά σε κάθε ηλικία… δεν είναι το γάλα!

Kαρδιά
3

Ποιοι είναι οι φυσιολογικοί καρδιακοί παλμοί και ποια τα επικίνδυνα όρια – Πότε πρέπει να ανησυχήσετε

Φάρμακα
4

Ανατροπή δεδομένων στα εμβόλια mRNA: Οι εμβολιασμένοι πεθαίνουν πλέον στις ΗΠΑ από COVID-19

Περισσότερα

26.05.2026

Μέχρι το 2030 θα κυκλοφορήσει το πρώτο ιαπωνικό φάρμακο που ξαναφυτρώνει δόντια

Η νέα θεραπεία θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά το μέλλον της οδοντιατρικής

26.05.2026

Τα κορυφαία πιάτα με καλαμάρι στον κόσμο: Στη 2η θέση τα ελληνικά καλαμαράκια τηγανητά

H λίστα του Taste Atlas

Τσίμπημα από μέλισσα ή σφήκα: Δείτε ποιος είναι ο σωστός τρόπος για να αφαιρέσετε το κεντρί
26.05.2026

Τσίμπημα από μέλισσα ή σφήκα: Δείτε ποιος είναι ο σωστός τρόπος για να αφαιρέσετε το κεντρί

Γιατί οι αντζούγιες θεωρούνται «υπερτροφή» – Τα σημαντικά οφέλη για την υγεία
25.05.2026

Γιατί οι αντζούγιες θεωρούνται «υπερτροφή» – Τα σημαντικά οφέλη για την υγεία

ΠΟΥ: «Η ταχεία εξάπλωση του Έμπολα ξεπερνά τις προσπάθειες ανταπόκρισης» – 220 οι νεκροί
25.05.2026

ΠΟΥ: «Η ταχεία εξάπλωση του Έμπολα ξεπερνά τις προσπάθειες ανταπόκρισης» – 220 οι νεκροί

Το δηλητήριο της μέλισσας εξουδετερώνει το 100% των κυττάρων καρκίνου του μαστού μέσα σε λιγότερο από 60 λεπτά!
25.05.2026

Το δηλητήριο της μέλισσας εξουδετερώνει το 100% των κυττάρων καρκίνου του μαστού μέσα σε λιγότερο από 60 λεπτά!

13 προσωπικότητες που «λύγισαν» από τη νόσο ALS – 3 Έλληνες ανάμεσά τους
25.05.2026

13 προσωπικότητες που «λύγισαν» από τη νόσο ALS – 3 Έλληνες ανάμεσά τους

Τι είναι η νόσος ALS που έπασχε ο Παρασκευάς Άντζας: Διάγνωση, συμπτώματα και ενδείξεις ότι πάσχετε
25.05.2026

Τι είναι η νόσος ALS που έπασχε ο Παρασκευάς Άντζας: Διάγνωση, συμπτώματα και ενδείξεις ότι πάσχετε

«Bixonimania»: Η ανύπαρκτη ασθένεια που «κατάπιε αμάσητη» το ChatGPT και εξέθεσε την παγκόσμια ιατρική κοινότητα
24.05.2026

«Bixonimania»: Η ανύπαρκτη ασθένεια που «κατάπιε αμάσητη» το ChatGPT και εξέθεσε την παγκόσμια ιατρική κοινότητα

Αμερικανός επιδημιολόγος: «Τα εμβόλια mRNA για τον COVID-19 συνδέονται με σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές»
24.05.2026

Αμερικανός επιδημιολόγος: «Τα εμβόλια mRNA για τον COVID-19 συνδέονται με σοβαρές ψυχιατρικές διαταραχές»