Νεοπλασίες

Νέα δεδομένα στην πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του στόματος

Νέα δεδομένα στην πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του στόματος

Μία ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε πολύ πρόσφατα στο έγκριτο περιοδικό JAMA Network Open  φέρνει και πάλι στο προσκήνιο το θέμα της πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του στόματος. https://jamanetwork.com/journals/jamanetworkopen/fullarticle/2788171

Ο καρκίνος του στόματος αποτελεί έναν από τους πιο συχνούς τύπους καρκίνου παγκοσμίως με:

-περίπου 380.000 νέα περιστατικά κάθε χρόνο,

-υψηλή νοσηρότητα και,

-θνησιμότητα (180,000 θάνατοι ετησίως).

Παρά τις σημαντικές προόδους στη θεραπευτική αντιμετώπιση:

-τα ποσοστά 5ετούς επιβίωσης παραμένουν χαμηλά (σε πολλές μελέτες δεν ξεπερνούν το 50%), γεγονός που σε μεγάλο βαθμό σχετίζεται με καθυστερήσεις στην ανίχνευση και, συνακόλουθα, προχωρημένο στάδιο της νόσου κατά τη διάγνωση.

Εντούτοις, η δυσάρεστη αυτή πραγματικότητα θα μπορούσε να αντιστραφεί μέσω της πρωτογενούς πρόληψης (δηλαδή της αποφυγής έκθεσης σε γνωστούς καρκινογόνους παράγοντες, όπως το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση οινοπνευματωδών) και της δευτερογενούς πρόληψης.

Η δευτερογενής πρόληψη του καρκίνου του στόματος αναφέρεται στην έγκαιρη διάγνωση σε ένα προσυμπτωματικό στάδιο.

Κατ’ αρχάς, η ανίχνευση του καρκίνου του στόματος σε αρχικά στάδια σχετίζεται με σαφώς καλύτερη πρόγνωση.

Εξίσου σημαντική όμως είναι η διαπίστωση ότι πολύ συχνά τα κακοήθη νεοπλάσματα του στόματος αναπτύσσονται σε έδαφος προκαρκινικών βλαβών, συνηθέστερα:

-λευκοπλακίας ή,

-ερυθροπλακίας, η διάγνωση και αντιμετώπιση των οποίων μπορεί να αποτρέψει την κακοήθη εξαλλαγή τους.

Επιπλέον, η έγκαιρη ανίχνευση αυτών των βλαβών διευκολύνεται από την εντόπισή τους στη στοματική κοιλότητα, δηλαδή σε μία ανατομική περιοχή άμεσα προσιτή στην επισκόπηση και τη ψηλάφηση.

Παρόλα αυτά, η εφαρμογή των αρχών της δευτερογενούς πρόληψης συχνά προσκρούει σε πρακτικές δυσκολίες και, ειδικότερα, στην απουσία προγραμμάτων διαλογής (screening) του γενικού πληθυσμού για τον καρκίνο του στόματος.

Το πρόβλημα αυτό είναι ιδιαίτερα διογκωμένο σε αναπτυσσόμενες χώρες, όπου η πρόσβαση του πληθυσμού σε κατάλληλες δομές υγείας και σε εξειδικευμένους γιατρούς εμφανίζει σημαντικούς περιορισμούς.

Στις δυσχέρειες αυτές έρχεται να προσφέρει μία πιθανή λύση το άρθρο των Thampi και συναδέλφων με τίτλο “Feasibility of Training Community Health Workers in the Detection of Oral Cancer”.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μία συγχρονική κλινική μελέτη σε ένα μεγάλο δείγμα 1,200 ατόμων στην Ινδία, μία χώρα που μαστίζεται από τον καρκίνο του στόματος (αντιστοιχώντας περίπου στο ένα τρίτο των περιπτώσεων παγκοσμίως), και εξέτασαν τις δυνατότητες που προσφέρει η χρήση μίας εφαρμογής κινητού τηλεφώνου για την οπτική διαλογή (visual screening) και αναγνώριση βλαβών του στόματος από εργαζόμενους υγείας στην κοινότητα (community health workers) μετά από κατάλληλη εκπαίδευση και αρχική επιτήρηση από οδοντιάτρους.

Τα ευρήματα της μελέτης κατέδειξαν ότι η μέθοδος αυτή, έχει τη δυνατότητα ανίχνευσης ύποπτων βλαβών του στόματος με υψηλή αξιοπιστία και, κατά συνέπεια, θα μπορούσε να εφαρμοστεί ως εναλλακτική προσέγγιση για τη διαλογή (screening) για καρκίνο του στόματος σε χώρες και περιοχές με περιορισμένους πόρους για την υγεία και την περίθαλψη του πληθυσμού.

Στη χώρα μας, όπως και σε άλλες ανεπτυγμένες κοινωνίες, η έγκαιρη ανίχνευση του καρκίνου του στόματος και των προκαρκινικών του σταδίων σε μεγάλο βαθμό βασίζεται στην ενδοστοματική κλινική εξέταση όλων των ασθενών που προσέρχονται για οδοντιατρική περίθαλψη.

Αν λάβουμε υπόψη ότι ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού ακολουθεί τις γενικές συστάσεις για εξαμηνιαίο ή έστω ετήσιο οδοντιατρικό έλεγχο, ο οδοντίατρος βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για την ανίχνευση ποικίλων στοματικών βλαβών, οι οποίες είναι πιθανώς ασυμπτωματικές και άγνωστες στον ασθενή.

Όπως ανέφερε ο Αναπληρωτής Πρόεδρος του Τμήματος Οδοντιατρικής ΕΚΠΑ, Καθηγητής Στοματολογίας Νικόλαος Νικητάκης:

οι οδοντίατροι στη χώρα μας, αλλά και παγκοσμίως, εκπαιδεύονται κατάλληλα ώστε να πραγματοποιούν ενδελεχή στοματολογικό έλεγχο για έγκαιρη διάγνωση στοματικών βλαβών με ιδιαίτερη έμφαση στην ανίχνευση προκαρκινικών διαταραχών και καρκίνου του στόματος.

Ο έλεγχος αυτός θα πρέπει να πραγματοποιείται σε κάθε ασθενή που προσέρχεται στο οδοντιατρείο, ανεξαρτήτου αιτίας προσέλευσης, και να επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα, ιδανικά σε εξαμηνιαία βάση, παράλληλη με μία πλήρη οδοντοστοματολογική εξέταση.

Σε περίπτωση που διαπιστωθούν ύποπτες βλάβες, οι οδοντίατροι είναι σε θέση να προβούν στις απαραίτητες διαγνωστικές ενέργειες ή, όπου είναι σκόπιμο, να παραπέμψουν σε κατάλληλα εξειδικευμένους συναδέλφους τους, π.χ. στοματολόγους και στοματικούς και γναθοπροσωπικούς χειρουργούς, για την τεκμηρίωση της διάγνωσης, η οποία πολύ συχνά απαιτεί βιοψία και ιστοπαθολογική εξέταση, και την περαιτέρω ορθή αντιμετώπιση.

Επίσης, ο οδοντίατρος διαδραματίζει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ενημέρωση των ασθενών του για τον καρκίνο του στόματος και τους παράγοντες κινδύνου, όπως και στην εκπαίδευσή τους για την αποφυγή έκθεσης σε γνωστούς αιτιολογικούς παράγοντες και την έγκαιρη αναγνώριση εκ μέρους του ασθενούς ύποπτων συμπτωμάτων ή και ευρημάτων κατά την αυτοεξέταση”.

Προκειμένου να διασφαλιστεί το υψηλό επίπεδο παρεχόμενων υπηρεσιών πρόληψης από τους οδοντιάτρους, τόσο για τον καρκίνο του στόματος όσο και για το σύνολο της στοματικής υγείας, απαραίτητες προϋποθέσεις αποτελούν ένα κατάλληλα προσανατολισμένο πρόγραμμα σπουδών, αλλά και η δια βίου εκπαίδευση των οδοντιάτρων.

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Οδοντιατρικής ΕΚΠΑ – Καθηγητής Περιοδοντολογίας Φοίβος Μαδιανός, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι “τα προγράμματα σπουδών της Οδοντιατρικής ΕΚΠΑ σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο, ακολουθώντας όλες τις σύγχρονες διεθνείς επιταγές, δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη και προσφέρουν όλες τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες, αλλά και καλλιεργούν τις κατάλληλες στάσεις και συμπεριφορές, ώστε οι απόφοιτοί τους να ανταποκρίνονται πλήρως στις προσδοκίες των ασθενών τους και του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου.

Άλλωστε, η διατήρηση της στοματικής υγείας και η πρόληψη των διαφόρων νοσημάτων του στόματος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα  την περιοδοντική νόσο, συμβάλλουν ευρύτερα στην υγεία και την πρόληψη ποικίλων συστηματικών νοσημάτων, όπως της καρδιαγγειακής νόσου και του σακχαρώδους διαβήτη.

Επιπλέον, ιδιαίτερα σημαντικός είναι και ο ρόλος της δια βίου μάθησης των οδοντιάτρων, στην οποία το Τμήμα Οδοντιατρικής ΕΚΠΑ, όπως και το αντίστοιχο του ΑΠΘ, συμβάλλουν ενεργά σε αγαστή συνεργασία με άλλους φορείς, όπως την Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, τους Οδοντιατρικούς Συλλόγους και τις Επιστημονικές Εταιρείες, τονίζοντας πάντα την ανάγκη της πρόληψης”.     

Αν και ο ρόλος των οδοντιάτρων είναι κομβικής σημασίας στην πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του στόματος, άλλοι επιστήμονες και εργαζόμενοι στο χώρο  της υγείας, όπως ιατροί διαφόρων ειδικοτήτων (π.χ. παθολόγοι, ωτορινολαρυγγολόγοι, δερματολόγοι κ.ά.), νοσηλευτές και άλλοι επαγγελματίες υγείας μπορούν επίσης να προσφέρουν πολύ σημαντικές υπηρεσίες στην κατεύθυνση της πρωτογενούς και δευτερογενούς πρόληψης του καρκίνου του στόματος.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Καθηγητής Νικόλαος Νικητάκης,” θα ήταν πολύ σημαντικό να προσφέρονται με συστηματικό τρόπο βασικές γνώσεις και στοιχειώδης πρακτική εκπαίδευση στην παθολογία και ογκολογία του στόματος, με έμφαση στην πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση ύποπτων βλαβών, σε διάφορους κλάδους εργαζομένων στο χώρο της υγείας, τόσο κατά τη διάρκεια των σπουδών τους (π.χ. μέσω της ένταξης αντίστοιχων μαθημάτων στα προγράμματα σπουδών των Ιατρικών Σχολών της χώρας) όσο και δια μέσου συμμετοχής σε προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης.

Άλλωστε, η αξία της διεπιστημονικής προσέγγισης και της συνεργασίας διαφόρων κλάδων υγείας αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στην αντιμετώπιση, αλλά και στην πρόληψη, σύνθετων προβλημάτων υγείας, όπως είναι ο καρκίνος του στόματος”.

Συμπερασματικά:

-με εγρήγορση και,

-αίσθημα ευθύνης εκ μέρους των επιστημόνων και επαγγελματιών υγείας,

σε συνδυασμό με:

-κατάλληλη εκπαίδευση,

-στρατηγικό σχεδιασμό και,

-ορθή χρήση των διαφόρων διαγνωστικών εργαλείων που έχουμε στη διάθεσή μας, είναι πλέον εφικτός ο στόχος της πρόληψης και έγκαιρης αναγνώρισης προκαρκινικών βλαβών και καρκίνου του στόματος, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη μείωση της επίπτωσης και τη βελτίωση των ποσοστών επιβίωσης και της ποιότητας ζωής των ασθενών, αλλά και στην προαγωγή της στοματικής και γενικότερης υγείας του κοινωνικού συνόλου.

Νεοπλασίες

23.11.2022

«Αν αυτός ο βήχας έχει γίνει μέρος της ζωής σας, ελέγξετε το»: Αφίσες προειδοποιούν για τα συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα

Αφίσα που παρουσιάζει συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα προκειμένου να συμβάλει με τον τρόπο αυτό στην αναγνώριση συμπτωμάτων δημιούργησε το Ίδρυμα Marie Keating. Τον μήνα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον καρκίνο του πνεύμονα, το ίδρυμα παρουσίασε μια νέα εκστρατεία με στόχο την ανάδειξη των πρώιμων συμπτωμάτων της νόσου, ώστε περισσότεροι να σπεύσουν να εξεταστούν. Σύμφωνα με το LBB […]

21.11.2022

Καρκίνος εντέρου: Επεξεργασμένο κρέας και αλκοόλ αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης του

Το κρέας έχει υψηλή διατροφική αξία, καθώς περιέχει πρωτεΐνες και θρεπτικά συστατικά όπως σίδηρο και βιταμίνη Β, στοιχεία απαραίτητα για την καλή λειτουργία του οργανισμού. Είναι σημαντικό όμως να μαγειρεύεται με τρόπο που δεν ευνοεί τη δημιουργία καρκινογόνων ουσιών. Για παράδειγμα το τηγάνισμα, το ψήσιμο στο γκριλ ή τη σχάρα παράγει τις μεγαλύτερες ποσότητες χημικών […]

Τα συμπτώματα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας – Το τεστ που τον εντοπίζει χρόνια πριν εμφανιστεί
14.11.2022

Τα συμπτώματα του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας – Το τεστ που τον εντοπίζει χρόνια πριν εμφανιστεί

Γνωστό συμπλήρωμα διατροφής συνδέεται με κίνδυνο καρκίνου και εγκεφαλικές μεταστάσεις
14.11.2022

Γνωστό συμπλήρωμα διατροφής συνδέεται με κίνδυνο καρκίνου και εγκεφαλικές μεταστάσεις

Τροποποίησαν το DNA των κυττάρων σε 16 ασθενείς για να θεραπεύσουν τον καρκίνο τους
11.11.2022

Τροποποίησαν το DNA των κυττάρων σε 16 ασθενείς για να θεραπεύσουν τον καρκίνο τους

Γυναίκα ξεπέρασε 12 καρκινικούς όγκους – Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες μελετώντας το αίμα της
03.11.2022

Γυναίκα ξεπέρασε 12 καρκινικούς όγκους – Τι ανακάλυψαν οι επιστήμονες μελετώντας το αίμα της

Νέα μελέτη: Οι 2 ύποπτες ενδείξεις για να διαγνώσουμε τον καρκίνο του παγκρέατος έως και 3 χρόνια νωρίτερα
02.11.2022

Νέα μελέτη: Οι 2 ύποπτες ενδείξεις για να διαγνώσουμε τον καρκίνο του παγκρέατος έως και 3 χρόνια νωρίτερα

Γ.Δασκαλάκης: «Μου προκάλεσε καρκίνο το εμβόλιο που απαιτούσε η κυβέρνηση να κάνουμε» (βίντεο)
01.11.2022

Γ.Δασκαλάκης: «Μου προκάλεσε καρκίνο το εμβόλιο που απαιτούσε η κυβέρνηση να κάνουμε» (βίντεο)

Έρευνα: Η χημική ισιωτική και οι βαφές μαλλιών μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο;
25.10.2022

Έρευνα: Η χημική ισιωτική και οι βαφές μαλλιών μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο;

7th Cancer Conference: 1-2 Νοεμβρίου 2022
21.10.2022

7th Cancer Conference: 1-2 Νοεμβρίου 2022

Δημοφιλή

Healthy pets
1

20+1 πράγματα που δεν ξέρετε για τα ζώα!

Επιδημίες
2

Η Βρετανία αίρει όλους τους περιορισμούς κατά του Covid-19

Υγεία & πολιτική
3

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων

Φυσική Κατάσταση
4

Έτσι θα υπολογίσετε πόσες θερμίδες χάνουμε όταν κοιμόμαστε…

Περισσότερα

28.11.2022

Ζάχαρη: Οι γιατροί σου εξηγούν όλους τους λόγους που σε γερνάει

Έχεις αντιληφθεί ότι η ποσότητα ζάχαρης που τρως είναι λίγο παραπάνω; Οι γιατροί δεν το βλέπουν με καλό μάτι. Οι παλιοί έλεγαν “είσαι ο,τι τρώς”. Αυτό υπονοεί ότι αν τρώς υγιεινό φαγητό θα είσαι πιο υγιής, ενώ αν τρώς πολύ junk food, ίσως προκαλεί προβλήματα. Ωστόσο, εκτός από τη γενικότερη υγεία, οι επιστήμονες τονίζουν ότι […]

28.11.2022

Να τι συμβαίνει στον οργανισμό όταν δεν έχουμε αρκετή θέρμανση στο σπίτι

Ένα επιστημονικό πείραμα κατέδειξε τι συμβαίνει στον ανθρώπινο οργανισμό όταν από τους 21 βαθμούς Κελσίου, που είναι μία άνετη θερμοκρασία για εσωτερικό χώρο, βρεθεί εκτεθειμένος στους 10 βαθμούς Κελσίου, που είναι η θερμοκρασία ενός μέσου σπιτιού χωρίς καθόλου θέρμανση τον χειμώνα. Τι σκέπτεστε όταν ακούτε πως «έρχεται μία ψυχρή εισβολή»; Το πιθανότερο είναι θερμοκρασίες γύρω […]

Ηράκλειο: «Έφυγε» ξαφνικά 62χρονος εν ώρα εργασίας
28.11.2022

Ηράκλειο: «Έφυγε» ξαφνικά 62χρονος εν ώρα εργασίας

Έλκος στομάχου: Ποιες τροφές το επιδεινώνουν και ποιες το βελτιώνουν – Φυσικές και σπιτικές θεραπείες
28.11.2022

Έλκος στομάχου: Ποιες τροφές το επιδεινώνουν και ποιες το βελτιώνουν – Φυσικές και σπιτικές θεραπείες

Ποια είναι τα συμπτώματα αν έχετε ανεπάρκεια χαλκού – Σε ποιες τροφές υπάρχει
28.11.2022

Ποια είναι τα συμπτώματα αν έχετε ανεπάρκεια χαλκού – Σε ποιες τροφές υπάρχει

Ερευνητές του Cambridge έδειξαν ότι μπορούν να εντοπιστούν σημάδια άνοιας έως και 9 χρόνια πριν τη διάγνωση
28.11.2022

Ερευνητές του Cambridge έδειξαν ότι μπορούν να εντοπιστούν σημάδια άνοιας έως και 9 χρόνια πριν τη διάγνωση

3 Reasons Why You Should Hire a Term Paper Writer
27.11.2022

3 Reasons Why You Should Hire a Term Paper Writer

Νέα ανακάλυψη για τον εγκέφαλο με επικεφαλής δύο Έλληνες: Το ένζυμο που «ανοιγοκλείνει» χωρίς να τον αναγκάζει να «κατεβάζει ρολά»
24.11.2022

Νέα ανακάλυψη για τον εγκέφαλο με επικεφαλής δύο Έλληνες: Το ένζυμο που «ανοιγοκλείνει» χωρίς να τον αναγκάζει να «κατεβάζει ρολά»

Κόλαφος για την κυβέρνηση: Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική την παράταση του υποχρεωτικού εμβολιασμού των εργαζομένων στις δομές Υγείας
24.11.2022

Κόλαφος για την κυβέρνηση: Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική την παράταση του υποχρεωτικού εμβολιασμού των εργαζομένων στις δομές Υγείας

Και «κλάμα» στην ΕΕ: «Οι πολίτες δεν θέλουν άλλη δόση εμβολίου»
24.11.2022

Και «κλάμα» στην ΕΕ: «Οι πολίτες δεν θέλουν άλλη δόση εμβολίου»