Νεοπλασίες

Βιοδείκτες: Πώς συμβάλλουν στην εξατομικευμένη θεραπεία του καρκίνου

Βιοδείκτες: Πώς συμβάλλουν στην εξατομικευμένη θεραπεία του καρκίνου

Ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια, ακούμε ότι πολλές μορφές καρκίνου μετατρέπονται πλέον σε χρόνιες ασθένειες, με την επιστήμη να καταφέρνει να εξασφαλίζει ποιοτικά χρόνια ζωής για τους ασθενείς.

Εδώ και περίπου μια δεκαετία είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει ένας καρκίνος του πνεύμονα, δεν υπάρχει ένας καρκίνος του μαστού και ούτω καθεξής.

Ακόμη και οι τύποι που είναι ιστολογικά ίδιοι – αυτό που λέμε π.χ. αδενοκαρκίνωμα  ή πλακώδες καρκίνωμα – διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή. 

Ο όγκος κάθε ασθενή έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και μπορεί καρκίνοι με το ίδιο όνομα να έχουν διαφορετικά βιολογικά χαρακτηριστικά“, αναφέρει ο κ. Γιάννης Μούντζιος – Παθολόγος Ογκολόγος, Διευθυντή Δ’ Ογκολογικής Κλινικής και Μονάδας Κλινικών Μελετών, Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center.

Όπως επίσης και το ανάποδο, δηλαδή διαφορετικού τύπου καρκίνοι σε δύο ανθρώπους να έχουν κάποιο κοινό μοριακό χαρακτηριστικό.

Για παράδειγμα, μπορεί μια γυναίκα με καρκίνο του στήθους και ένας άνδρας με καρκίνο του προστάτη να έχουν την ίδια μετάλλαξη“, σημειώνει ο κ. Μούντζιος, ενώ στην συνέχεια αναφέρεται στους βιοδείκτες.

Όταν λέμε βιοδείκτες, εννοούμε ακριβώς αυτό το πράγμα, δηλαδή την παρουσία μιας μετάλλαξης στο DNA του όγκου που προσδίδει στον όγκο ευαισθησία σε συγκεκριμένα αντικαρκινικά φάρμακα. 

Εξατομικευμένη θεραπεία

Αυτή είναι η έννοια της εξατομικευμένης θεραπείας, δηλαδή ανιχνεύουμε στον όγκο του κάθε ασθενή ποια είναι τα ιδιαίτερα βιολογικά χαρακτηριστικά που έχει και δίνουμε στον ασθενή αυτόν μια θεραπεία που είναι προσωποποιημένη, ταιριασμένη σαν κλειδί με κλειδαριά σε αυτή τη μετάλλαξη που έχει ο καρκίνος”, εξηγεί ο κ. Μούντζιος.

Τα βήματα της εξατομικευμένης θεραπείας στην Ογκολογία

Ας περιγράψουμε τα βήματα της εξατομικευμένης θεραπείας στην Ογκολογία: διαγιγνώσκουμε π.χ. έναν καρκίνο του πνεύμονα σε έναν ασθενή:

Οι αξονικές (απεικονιστικός έλεγχος) μας βοηθούν να καταλάβουμε πού βρίσκεται η νόσος, σε ποιο στάδιο και στη συνέχεια με κάποια διαγνωστική μέθοδο παίρνουμε ένα υλικό βιοψίας.

Αυτό το υλικό το χρησιμοποιούμε πρώτα απ’ όλα γι’ αυτό που ονομάζουμε μορφολογική διάγνωση δηλαδή να πούμε ότι αυτό που βλέπουμε είναι ένα π.χ. αδενοκαρκίνωμα, πλακώδες καρκίνωμα, καρκίνωμα που προέρχεται από το πάγκρεας, ένα μελάνωμα κτλ. και στη συνέχεια κάνουμε έναν μοριακό έλεγχο, ο οποίος πραγματοποιείται ιδανικά με αυτό που ονομάζουμε next generation sequencing (NGS).

To NGS

To NGS είναι μια καινούργια μεθοδολογία ελέγχου του DNA που μας επιτρέπει να βλέπουμε, να ελέγχουμε, να σκανάρουμε πολλές μεταλλάξεις του καρκίνου ταυτόχρονα.

Αυτό  έχει μεγάλη σημασία στην περίπτωση της βιοψίας του μεταστατικού καρκίνου γιατί συνήθως το βιολογικό υλικό είναι λίγο, αφού  στην προχωρημένη νόσο  δεν έχει νόημα να χειρουργηθεί ο  ασθενής“, σημειώνει ο κ. Μούντζιος.

Οπότε σε αυτές τις περιπτώσεις έρχεται το NGS με το οποίο κάνουμε έλεγχο πολλών μεταλλάξεων μαζί και με αυτό τον τρόπο παίρνουμε ταυτόχρονα πληροφορία για 40, 80, 600 γονίδια που συνδέονται με τον καρκίνο στον συγκεκριμένο ασθενή.

Ένα από  αυτά τα μεταλλαγμένα γονίδια θα μπορούσε να είναι βιοδείκτης  που ψάχνουμε για  να δώσουμε την εξατομικευμένη θεραπεία στον  ασθενή μας.

Αν λοιπόν μπορούσαμε να περιγράψουμε συνοπτικά και απλουστευμένα τα βήματα που έχουν γίνει είναι:

Βλέπουμε στην αξονική τον όγκο, κάνουμε βιοψία, παίρνουμε τον ιστό, κάνουμε τη μορφολογική διάγνωση, στέλνουμε τον μοριακό έλεγχο, βρίσκουμε ποια είναι η ειδική μετάλλαξη-βιοδείκτης για τον συγκεκριμένο τύπο όγκου και χορηγούμε τη θεραπεία που είναι πιο ειδική για τον συγκεκριμένο καρκίνο“, εξηγεί ο κ. Μούντζιος, προσθέτοντας:

Μπορεί αυτή η θεραπεία να είναι διαφορετική για τον ασθενή Α που έχει καρκίνο του πνεύμονα και διαφορετική για τον Β που έχει καρκίνο του πνεύμονα“.

Τα φάρμακα για την καταπολέμηση του καρκίνου

Αυτή τη στιγμή, είμαστε σε θέση να παίρνουμε φάρμακα εγκεκριμένα σε έναν τύπο καρκίνου και να τα δοκιμάζουμε σε άλλους.

Για παράδειγμα, ένα φάρμακο εγκεκριμένο για καρκίνο του μαστού με μια συγκεκριμένη μετάλλαξη μπορεί να δοκιμαστεί σε ασθενείς με καρκίνο προστάτη, ή ωοθηκών που έχουν τις ίδιες μεταλλάξεις.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα ογκογονίδια BRCA 1 και  2, (το γονίδιο της Angelina Jolie όπως έγινε γνωστό) που αρχικά αφορούσαν μόνο τον καρκίνο του μαστού.

Κι όμως πλέον τα φάρμακα που είχαν έγκριση για τον καρκίνο του μαστού με BRCA μεταλλάξεις δοκιμάζονται κι έχουν φανεί δραστικά σε ασθενείς με καρκίνο ωοθηκών, προστάτη και παγκρέατος  που έχουν τη συγκεκριμένη μετάλλαξη.

Ο ρόλος των βιοδεικτών

Συμπερασματικά λοιπόν, ο ρόλος των βιοδεικτών είναι ιδιαίτερα σημαντικός για την εξατομικευμένη διάγνωση του καρκίνου.

Χάρη σε αυτά τα βιολογικά εργαλεία που ονομάζονται “βιοδείκτες”, μπορούμε να ομαδοποιήσουμε τους καρκίνους  όχι σε καρκίνο του πνεύμονα ή του μαστού ή του παχέος εντέρου, αλλά σε όγκους με το Α ή Β ή Γ μοριακό προφίλ, ανεξαρτήτως του οργάνου  προέλευσης του όγκου“, καταλήγει ο κ. Μούντζιος.

Αυτή η εξατομικευμένη  θεραπεία σηματοδοτεί και τη νέα εποχή της Ογκολογίας του 21ου αιώνα.

Νεοπλασίες

17.09.2021

Στερεοτακτική αντί για χειρουργική βιοψία μαστού

Στερεοτακτική βιοψία με μηχανισμό αναρρόφησης κενού είναι μια ασφαλής και ελάχιστα επεμβατική διαδικασία κατά την οποία ένα τμήμα ιστού αφαιρείται από το μαστό για εκτίμηση. Μέσα από μια μικρή τομή του δέρματος μια ειδική βελόνα βιοψίας εισέρχεται στο μαστό και χρησιμοποιώντας μηχανισμό αναρρόφησης, λαμβάνονται αρκετά τμήματα ιστού. Τα τμήματα που λαμβάνονται κατά τη διαδικασία στέλνονται […]

17.09.2021

Γιατί μια γυναίκα να κάνει τομοσύνθεση αντί μαστογραφίας

Ο καρκίνος του μαστού είναι ο δεύτερος πιο συχνά ανιχνεύσιμος καρκίνος, αφού μία στις οκτώ γυναίκες έχουν πιθανότητα να νοσήσουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Στην προσπάθεια για όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη ανίχνευση πρώιμων μορφών κακοήθειας χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερες απεικονιστικές μέθοδοι. Παρόλα αυτά η μαστογραφία συνεχίζει να αποτελεί την μέθοδο με την […]

Ο αγώνας της Fair Life για την υγεία των πνευμόνων συνεχίζεται δυναμικά
15.09.2021

Ο αγώνας της Fair Life για την υγεία των πνευμόνων συνεχίζεται δυναμικά

Γονιδιακός έλεγχος και νέα φάρμακα για ασθενείς με καρκίνο ωοθηκών
15.09.2021

Γονιδιακός έλεγχος και νέα φάρμακα για ασθενείς με καρκίνο ωοθηκών

Aυτοί οι ιοί αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου
14.09.2021

Aυτοί οι ιοί αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου

Αιματολογική τοξικότητα: Τί πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία
14.09.2021

Αιματολογική τοξικότητα: Τί πρέπει να γνωρίζουν οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία

Ξεκινά η μεγαλύτερη αιματολογική εξέταση που θα ανιχνεύει 50 είδη καρκίνων
13.09.2021

Ξεκινά η μεγαλύτερη αιματολογική εξέταση που θα ανιχνεύει 50 είδη καρκίνων

Σε ποια αίτια αποδίδεται ο καρκίνος του πνεύμονα στους μη καπνιστές;
13.09.2021

Σε ποια αίτια αποδίδεται ο καρκίνος του πνεύμονα στους μη καπνιστές;

Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης & Ενημέρωσης για τον Καρκίνο
12.09.2021

Εβδομάδα Ευαισθητοποίησης & Ενημέρωσης για τον Καρκίνο

8 συμπτώματα που πρέπει να ελέγξουμε για τον καρκίνο του παγκρέατος
10.09.2021

8 συμπτώματα που πρέπει να ελέγξουμε για τον καρκίνο του παγκρέατος

Δημοφιλή

Φυσική Κατάσταση
1

Μεγάλος διαγωνισμός του ygeianews.gr για να είσαστε σε «φόρμα» εν μέσω καραντίνας!

Ψυχολογία
2

Μειώστε το άγχος με αυτές τις απλές συμβουλές

Ομορφιά
3

Bλεφαρίδες: Πώς να τις κάνετε να λάμψουν με 5 απλά βήματα

Uncategorized
4

ΕΚΠΑ: Δια ζώσης από 1/10 τα μαθήματα – Πώς θα επιστρέψουν οι φοιτητές

Περισσότερα

18.09.2021

ΕΟΔΥ: Τα σημεία για δωρεάν rapid test σήμερα

Σήμερα Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ) του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) θα βρίσκονται σε κεντρικά σημεία σε ολόκληρη την επικράτεια, όπου θα πραγματοποιούνται δωρεάν rapid test για όλους τους πολίτες. Τα σημεία δωρεάν ελέγχου είναι τα ακόλουθα: Σταθμός Μετρό «Σύνταγμα», 09:00-20:00 Νέα Παραλία Θεσσαλονίκης, γυάλινο κτίριο, Κήπος της Άμμου,  09:00-17:00 Πλατεία Αγίου […]

17.09.2021

Η ανοσολογική απάντηση μετά από εμβολιασμό κατά του κορωνοϊού σε ασθενείς με καρκίνο και υγιείς εθελοντές

Διεθνής δημοσίευση των αποτελεσμάτων της μελέτης ReCOVer στον ελληνικό πληθυσμό από την Ελληνική Συνεργαζόμενη Ογκολογική Ομάδα και το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας του Καρκίνου Η Ελληνική Συνεργαζόμενη Ογκολογική Ομάδα (ΕΣΟΟ), με την υποστήριξη του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας του Καρκίνου (ΕΛΙΕΚ), από την αρχή των εμβολιασμών των ευπαθών ομάδων τον περασμένο Μάρτιο, ξεκίνησε προοπτική μελέτη παρακολούθησης της ανοσολογικής απάντησης […]

Δέρμα: Θεραπείες που «σβήνουν» τα σημάδια του καλοκαιριού
17.09.2021

Δέρμα: Θεραπείες που «σβήνουν» τα σημάδια του καλοκαιριού

Ευέλικτη διατροφή: Πώς να χάσετε βάρος τρώγοντας τα πάντα
17.09.2021

Ευέλικτη διατροφή: Πώς να χάσετε βάρος τρώγοντας τα πάντα

Γεωγραφική κατανομή: 431 κρούσματα στην Αττική – 337 στην Θεσσαλονίκη
17.09.2021

Γεωγραφική κατανομή: 431 κρούσματα στην Αττική – 337 στην Θεσσαλονίκη

Πρόγραμμα παρακολούθησης ξένων φοιτητών στο Μetropolitan General
17.09.2021

Πρόγραμμα παρακολούθησης ξένων φοιτητών στο Μetropolitan General

Διαβατήρια εμβολιασμού: Είναι τα προσωπικά δεδομένα σε ασφαλή χέρια;
17.09.2021

Διαβατήρια εμβολιασμού: Είναι τα προσωπικά δεδομένα σε ασφαλή χέρια;

COVID-19: 2.255 νέα κρούσματα – 352 διασωληνωμένοι – 39 θάνατοι
17.09.2021

COVID-19: 2.255 νέα κρούσματα – 352 διασωληνωμένοι – 39 θάνατοι

ΗΔΙΚΑ: Στοιχεία για τη συμβολή της στον Ψηφιακό Μετασχηματισμό της Υγείας
17.09.2021

ΗΔΙΚΑ: Στοιχεία για τη συμβολή της στον Ψηφιακό Μετασχηματισμό της Υγείας

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων
17.09.2021

ΥΠΑΙΘ: Ανακοίνωσε το πρωτόκολλο για την δια ζώσης λειτουργία των πανεπιστημίων