Γράφει ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Αλέξιος Ζάρρας
Τι είναι η Ψωρίαση;
- Πρόκειται για μια φλεγμονώδη δερματοπάθεια που προσβάλλει έως και το 3% του γενικού πληθυσμού. Συναντάται στον ίδιο βαθμό και στα δύο φύλα , ενώ παρατηρείται σε όλες τις ηλικίες. Εμφανίζεται πιο συχνά στην καυκάσια φυλή. Οι ασθενείς που εμφανίζουν το εν λόγω δερματικό νόσημα χαρακτηρίζονται από μία γενετική προδιάθεση και με την επίδραση ορισμένων εκλυτικών παραγόντων λαμβάνει χώρα μία ανοσολογική απόκριση, που οδηγεί στην εκδήλωση της νόσου.
Προδιαθεσικοί Παράγοντες
- Ο πιθανός τραυματισμός του υγιούς δέρματος, οι βακτηριακές λοιμώξεις κυρίως από τον β-αιμολυτικό στρεπτόκοκκο, η χρήση και η χορήγηση διαφόρων φαρμακευτικών παραγόντων αποτελούν ορισμένους από τους βασικούς προδιαθεσικούς παράγοντες, ενώ χωρίς αμφιβολία σημαίνοντα ρόλο διαδραματίζει και η έντονη συναισθηματική φόρτιση.
Αιτιοπαθογένεια
- Είναι πρέπον πλέον να μιλάμε για έντονη γενετική προδιάθεση προς την μεταβίβαση της ψωριασικής νόσου.Επί της ουσίας λαμβάνει χώρα διαταραχή στην διαδικασία κερατινοποίησης των κυττάρων της επιδερμίδας. Το τελικό αποτέλεσμα είναι πως ο πολλαπλασιασμός, η ωρίμανση και η απόπτωση των κερατινοκυττάρων γίνεται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα , περί τις 10 ημέρες, αντί των τριών περίπου εβδομάδων. Στην διαδικασία αυτή εμπλέκονται ανοσολογικοί μηχανισμοί με την ακόλουθη απελευθέρωση κυτταροκινών. Πρακτικά λαμβάνει χώρα μια πιο έντονη αλληλεπίδραση ανάμεσα στα Τ- λεμφοκύτταρα και τα κύτταρα της επιδερμίδας.
Κλινική περιγραφή
- Η νόσος χαρακτηρίζεται από ερυθηματολεπιδώδεις πλάκες με σαφώς αφοριζόμενα όρια. Στις εν λόγω δερματικές αλλοιώσεις παρατηρείται προσκόλληση από αργυρόχρωμα λέπια με έντονη πάχυνση. Οι πλάκες αυτές δύνανται να είναι εντοπισμένες , αλλά και διάσπαρτες στον κορμό, συνήθως εμφανίζονται στους αγκώνες και στα γόνατα ,σε πολλές περιπτώσεις όμως προσβάλλουν το τριχωτό της κεφαλής , τις παλάμες , τα πέλματα, αλλά και την περιοχή των γεννητικών οργάνων. Συχνά συνοδεύονται από κνησμό. Σε ουκ ολίγες περιπτώσεις εκδηλώνεται και με προσβολή των αρθρώσεων και ορίζεται ωςψωριασική αρθρίτιδα που συχνά συνοδεύεται και από έντονο άλγος. Επίσης σε ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών, κυρίως μεγαλύτερης ηλικίας, που σε ορισμένες περιπτώσεις δε προσεγγίζει το 50% εμφανίζονται αλλοιώσεις που οδηγούν στην προσβολή της μήτρας του όνυχος. Η προσβολή αυτή δύναται να παρατηρηθεί σε οποιαδήποτε μορφή της νόσου , αλλά υπάρχει αυξημένη συσχέτιση με την ψωριασική αρθρίτιδα.
Θεραπευτική προσέγγιση
- Στην παρούσα φάση έχουν συντελεσθεί αλματώδη βήματα για την αποτελεσματική και ενδεδειγμένη θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με ψωρίαση. Σε μικρής έκτασης δερματικές αλλοιώσεις ικανοποιητικό αποτέλεσμα παρατηρείται με τα τοπικά κορτικοστεροειδή και τα ανάλογα βιταμίνης D3 , ενώ δε για τις περιπτώσεις με μεγάλη έκταση βλαβών σημαίνοντα ρόλο κατέχουν: η φωτοθεραπεία με UVB υπεριώδη ακτινοβολία ευρέος φάσματος (290-320 nm) ή στενού φάσματος (311-313nm) και οι συστηματικές αγωγές όπως η κυκλοσπορίνη, η μεθοτρεξάτη, τα ρετινοειδή και δη η ασιτρετίνη που αποτελούν συνθετικά παράγοντα της βιταμίνης Α. Για τις δύσκολες πραγματικά περιπτώσεις εξέχουσα θέση έχουν οι βιολογικοί παράγοντες: πρόκειται για μονοκλωνικά αντισώματα ή πρωτεΐνες σύντηξης που δρουν στοχευμένα έναντι του παράγοντα TNFa και των ιντερλευκινών 12/23 και 17.
Σύνοψη
- Είναι σημαντικό να ξεκαθαρισθεί κατηγορηματικά πως δεν πρόκειται για μια μεταδοτική δερματική νόσο . Πολλοί δε ασθενείς , στο κοινωνικό τους περίγυρο αισθάνονται άβολα με την εικόνα τους. Στην εποχή της καραντίνας και της πανδημίας είναι λογικό και εύλογο η έντονη φόρτιση, το stress και η απομόνωση να συμβάλλουν τόσο στην επιδείνωση της ψυχικής κατάστασης των ασθενών, όσο και στην υποτροπή της νόσου. Από την πλευρά του ο δερματολόγος οφείλει να είναι αλληλέγγυος και ο ασθενής να γνωρίζει πως δεν είναι μόνος του. Αξιόλογες προσπάθειες για το σκοπό αυτό έχουν γίνει από την ελληνική εταιρεία δερματολογίας και αφροδισιολογίας. Το μήνυμα λοιπόν που πρέπει να σταλθεί είναι πως με τις σύγχρονες θεραπείες η ψωρίαση αντιμετωπίζεται με επιτυχία και πως απαιτείται συνεργασία , συνεχής επικοινωνία και προσπάθεια από όλους.