Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι μία από τις κύριες αιτίες απώλειας της όρασης στον ανεπτυγμένο κόσμο.
Χαρακτηρίζεται από βλάβες στην ωχρά κηλίδα, το τμήμα δηλαδή του αμφιβληστροειδή χιτώνα του οφθαλμού που ευθύνεται για την κεντρική όραση.
Ένας τύπος της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας είναι η νεοαγγειακή εκφύλιση (υγρός τύπος) στον οποίο δημιουργούνται παθολογικά αγγεία κάτω και μέσα στον αμφιβληστροειδή.
“Για τον τύπο αυτό χρησιμοποιούνται φάρμακα κατά της δημιουργίας νέων αγγείων, αλλά σήμερα οριστική θεραπεία δεν υπάρχει.
Οι ειδικοί προσπαθούν να εντοπίσουν παράγοντες κινδύνου για την πάθηση αυτή, τους οποίους να μπορούν να επηρεάζουν“, σημειώνει ο κ. Παναγιώτης Τσαπόγας, ειδικός Παθολόγος – Διαβητολόγος Αναπληρωτής Διευθυντής Γ΄ Παθολογικής Κλινικής
Υπεύθυνος Κέντρου Μεταβολισμού και Διαβήτη.
Το κάπνισμα και η παχυσαρκία φαίνεται ότι είναι παράγοντες κινδύνου, αλλά τα τελευταία χρόνια ερευνάται η επίδραση της διατροφής στην εξέλιξη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Διατροφικές παρατηρήσεις σε ανθρώπους
Βρέθηκε ότι διάφορες ουσίες της διατροφής όπως:
-η βιταμίνη C,
-η βιταμίνη E,
-η β-καροτίνη,
-ο ψευδάργυρος και ο χαλκός,
μείωσαν τον κίνδυνο εξέλιξης της νόσου σε προχωρημένο στάδιο, όπως και η κατανάλωση πολυακόρεστων λιπαρών οξέων και αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχονται στα πράσινα λαχανικά όπως:
-το σπανάκι,
-τα ψάρια και,
τα τρόφιμα ολικής αλέσεως (όπως το καστανό ρύζι).
Ομοίως, διάφορες επιδημιολογικές έρευνες έχουν αναφέρει ότι ένας υψηλός γλυκαιμικός δείκτης είναι επιβαρυντικός παράγοντας για την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Ο γλυκαιμικός δείκτης αντιπροσωπεύει την επίδραση των τροφών στα επίπεδα γλυκόζης του αίματος σε σύγκριση με τη γλυκόζη ή με το άσπρο ψωμί.
Η κατανάλωση τροφίμων με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη έχει ως αποτέλεσμα υψηλότερα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Τα τρόφιμα με υψηλούς γλυκαιμικούς δείκτες περιλαμβάνουν:
-το άσπρο ρύζι,
-το άσπρο ψωμί και,
-τις πατάτες,
ενώ τα τρόφιμα ολικής άλεσης, οι φακές και τα μη αμυλούχα λαχανικά όπως το μπρόκολο και το λάχανο έχουν χαμηλούς γλυκαιμικούς δείκτες.
Μελέτες σε πειραματόζωα
Τα πειράματα σε ζώα αποτελούν ένα κρίσιμο τμήμα της βιοϊατρικής έρευνας και τα μοντέλα ποντικών έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμα για την αποσαφήνιση των παραγόντων και διαδικασιών κινδύνου που αποτελούν τη βάση της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Έτσι, οι παρατηρήσεις που αναφέρονται πιο πάνω έχουν επιβεβαιωθεί σε πολλές μελέτες με πειραματόζωα.
Ορισμένοι ερευνητές απέδειξαν ότι η μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου των πειραματόζωων μεταβάλλεται τόσο από τις αλλαγές στη διατροφή όσο και από την ηλικία, προσφέροντας έτσι μία μηχανιστική σύνδεση μεταξύ της διατροφής και των μεταβολικών χαρακτηριστικών που επηρεάζουν την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
Ένα ακόμη συμπέρασμα των σχετικών ερευνών είναι ότι η μετάβαση από μια δίαιτα με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη σε μια δίαιτα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, ακόμη και κατά την ώριμη ηλικία, μπορεί να προστατεύσει από την ανάπτυξη της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
Είναι αλήθεια ότι τα ευρήματα από μελέτες σε ζώα μπορεί να είναι δύσκολο να μεταφραστούν στην κλινική πρακτική.
“Νεότερες μελέτες όμως σε ανθρώπους συμβάλλουν σημαντικά στην κατανόηση των μηχανισμών που συνδέουν τη διατροφή και την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και αυτά τα ευρήματα πρέπει να αξιοποιηθούν ώστε να καταλήξουν οι επιστήμονες στις κατάλληλες οδηγίες“, καταλήγει ο κ. Τσαπόγας.